Seramik sanatçısı ve akademisyen Dr. Didar Ezgi Özdağ Bardak, İzmir Turgut Pura Vakfı Kültür Sanat Fabrikası TPV Galeri'de açtığı “Vanitas” adlı 6. kişisel seramik sergisini, İzmirli sanatseverlerle buluşturdu.
Sergi, yaşamın geçiciliği, ölümün kaçınılmazlığı, zaman, bellek ve insanın kalıcı olma arzusu etrafında şekilleniyor. Özdağ Bardak, önceki kişisel sergilerinde farklı bağlamlarda ele aldığı imgeleri yeni bir anlatı içinde bir araya getirerek “Vanitas”ı yalnızca yeni çalışmaların sunulduğu bir sergi olmanın ötesine taşıdı.
Vanitas geleneğini çağdaş seramik sanatı üzerinden yeniden ele alan sanatçı, kuru kafa, elma, göz, kelebek, tırtıl, taç, gül, kadeh ve yazı nesneleri gibi sembolik imgeler aracılığıyla insanın zaman ve fanilik karşısındaki varoluşunu sorguluyor. Geleneksel vanitas resimlerinde yaşamın geçiciliğini hatırlatan nesneler, seramik yorumunda üç boyutlu ve mekânsal bir anlatının parçalarına dönüşüyor.
Serginin merkezinde insanın zamana karşı geliştirdiği kalıcılık arzusuyla yaşamın kaçınılmaz geçiciliği arasındaki gerilim yer alıyor. İnsan bir isim bırakır, bir nesne üretir, bir yüzü hatırlar, sever, arzular, sahip olur ve bütün bunların kalıcı olduğuna inanmak ister. Ancak zaman, insanın sahip olduğunu düşündüğü her şeyi dönüştürür. “Vanitas”, bu dönüşümün izini sürerken ölümü yalnızca bir son olarak değil, yaşamın anlamını görünür hâle getiren bir eşik olarak ele alıyor.
Özdağ Bardak'ın üretimlerinde uzun süredir karşılaşılan kuru kafa, larva ve kelebek imgeleri, sergide ölüm, dönüşüm ve yeniden var oluş arasındaki döngünün sembolleri olarak belirginleşiyor. Kuru kafa faniliği ve bedensel sonluluğu hatırlatırken; larva ve kelebek değişimi, başkalaşımı ve varlığın farklı biçimlerde devam edebilme ihtimalini temsil ediyor. Elma, göz, taç ve diğer nesneler ise arzu, iktidar, bakış, bilgi, yaşam ve ölüm arasındaki çok katmanlı ilişkileri görünür kılıyor.
Özdağ Bardak'ın önceki beş kişisel sergisinden izler taşıyan “Vanitas”, bu yönüyle sanatçının geçmiş üretimleriyle bugünü arasında bir köprü kuruyor. Önceki sergilerde farklı kavramsal çerçeveler içerisinde ortaya çıkan imgeler, bu kez fanilik düşüncesi etrafında yeniden karşılaşarak sanatçının yıllar içerisinde oluşturduğu kişisel görsel belleğin parçaları hâline geliyor.
Sanatçının sergiye ilişkin yaklaşımı şu düşüncede yoğunlaşıyor: “Burada hiçbir şey sonsuza kadar yaşamaz. Ama hiçbir şey bütünüyle yok da olmaz.” Bu ifade, “Vanitas”ın temel düşünsel eksenini oluştururken sergi, izleyiciyi ölüm üzerine düşünmekten çok yaşamın sınırlılığı karşısında neyi kalıcı kılmaya çalıştığımızı sorgulamaya davet ediyor. Seramik malzemenin toprak, ateş, kırılganlık ve kalıcılık arasındaki kendine özgü yapısı ise bu sorgulamayı daha da güçlendiriyor. Toprağın ateş aracılığıyla kalıcı bir nesneye dönüşmesi, insanın geçiciliği karşısında sanat nesnesinin taşıdığı bellek potansiyeliyle buluşuyor.
