Dinozor piyasası, yeni bir devasa satışa imza attı.
Altmış yedi milyon yıllık bir Nanotyrannus iskeleti olan Jodi, salı günü Sotheby's New York müzayedesinde masraflar dahil 47,3 milyon dolara satılarak 9 milyon dolarlık yüksek tahmininin beş katından fazla bir gelir elde etti. İskelet, 40,5 milyon dolarlık çekiç fiyatıyla şimdiye kadar müzayedede satılan en pahalı dinozor fosillerinden biri haline geldi.
Bu sonuç, Sotheby's'in Tyrannosaurus rex iskeleti Gus'ı rekor bir fiyatla 50,1 milyon dolara satmasından sadece üç ay sonra geldi. 20 milyon ile 30 milyon dolar arasında bir değer biçilen temmuz ayındaki bu satış, 2024 yılında Stegosaurus Apex için ödenen 44,6 milyon doları geride bırakarak tarih öncesi fosiller için yeni bir zirve belirlemişti. Jodi, T. rex'e kıyasla oldukça küçük olmasına ve aynı marka bilinirliğine sahip olmamasına rağmen bu rekora oldukça yaklaştı.
Yaklaşık 6 metre uzunluğundaki iskelet, 2019 yılında Montana'nın Hell Creek Formasyonu'nda, fosile adını veren çiftçi Jodi Pierson tarafından keşfedildi. Sotheby's'e göre bu, bilinen yalnızca üç Nanotyrannus iskeletinden biri olma özelliği taşıyor ve aralarında neredeyse tam bir kafatasının da bulunduğu 191 fosil kemik unsurunu barındırıyor.
Yakın zamana kadar bilim insanları Nanotyrannus'un ayrı bir dinozor olupceğinden bile emin değildi. Onlarca yıldır araştırmacılar, bu küçük yırtıcının yalnızca genç bir T. rex olup olmadığını tartıştı. Geçtiğimiz yıl Nature dergisinde yayımlanan bir araştırma, Nanotyrannus'u çok daha büyük kuzeniyle birlikte yaşamış ayrı bir cins olarak tanımlayarak bu tartışmanın çözülmesine yardımcı oldu.
Jodi, sanat piyasasında zaten bir geçmişe sahip bulunuyor. 2023 yılında Chomper olarak bilindiği ve hala genç bir T. rex olarak tanımlandığı dönemde Londra'daki galeri yöneticisi David Aaron, eseri Frieze Masters'da 20 milyon dolara satışa sunmuştu. Sotheby's'in menşe kayıtlarına göre, mevcut konsinyatör eseri 2021'de edindiği için o sırada satılmamıştı. Üç yıl sonra yeni bir isim ve yeni bir bilimsel kimlikle bu miktarın iki katından fazlaya alıcı buldu.
Bu satış, dinozorların varlıklı koleksiyoncular için ciddi birer kupa nesnesine dönüştüğünün ve lüks pazarın zirvesinde birinci sınıf tablolar, nadir saatler ve spor hatıralarının arasına katıldığının yeni bir kanıtı niteliğini taşıyor. Son yıllarda fiyatlar dikkat çekici bir hızla yükseldi. Christie's, 2020 yılında T. rex iskeleti Stan'i 31,8 milyon dolara satarken, genç bir Ceratosaurus geçen yıl Sotheby's'de 4 milyon ile 6 milyon dolar arasındaki tahminin karşısında 30,5 milyon dolara alıcı buldu.
Yaşanan bu patlama, bilimsel açıdan önemli fosillerin müzelerin erişemeyeceği kadar pahalı hale gelmesinden ve özel koleksiyonlarda kaybolmasından endişe duyan paleontologlar arasında da kaygılara yol açıyor. Müzayede evleri ise özel yatırımların fosillerin çıkarılması, korunması ve incelenmesi gibi maliyetli çalışmaların finansmanına katkı sağladığını savunuyor.
