ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'a karşı ağır sığınak delici bombaları işaret etmesinin ardından yayımlanan raporlar, ABD'nin elindeki bu mühimmat stokunun tükenme noktasına geldiğini ortaya koydu. Rapora göre kritik mühimmat sayısı tek haneli seviyelere kadar geriledi.
Trump, son dönemde İran'a karşı söylemlerini yeniden sertleştirdi. Seçim öncesi oy oranlarını dibe çeken savaşın Trump'ın öfkesini artırdığı belirtildi. İran'a bir çıkartma yapılacağı, hatta ülkeye karşı nükleer silah kullanılacağı iddia edilse de Trump bu söylentileri reddetti ve bunlara ihtiyaç duymadığını söyledi.
Trump, bombaların anası olarak bilinen 10 tonluk GBU-43/B adlı bombaya sahip olduklarını vurguladı. Perşembe günü sağcı Amerikan haber sitesi Newsmax'a verdiği röportajda Trump, nükleer silah kullanmayı planlamadığını ima ederken yıkıcı hava silahı GBU-43/B'nin nükleer olmadığını da açıkladı.
Trump, 1 tondan daha ağır bombaların İran'ın nükleer tesislerine karşı kullanılabileceğini ifade etti ve daha önce kullanıldıklarını hatırlattı. Ancak Trump'ın söylemediği şey, bu bombalardan kaç tane olduğuydu.
Stratejik ve Uluslararası Araştırmalar Merkezi (Center for Strategic and International Studies / CSIS) yazısına göre ABD'de bu bombalardan yaklaşık 10 tane bulunuyor. Daha büyük versiyonlarından ise 10 taneden daha az var.
CSIS araştırmasına göre ABD'nin, İran'ın Fordo ve Natanz nükleer tesislerine karşı 14 adet, 13 tonluk GBU-57 Massive Ordnance Penetrator tipi mühimmat kullanmasının ardından elinde kalan ağır sığınak delici bomba sayısının tek haneli seviyelere düştüğü tahmin ediliyor.
GBU-43/B tipi bombalardan ise yaklaşık 10 tane kalmış durumda. Bu bombalar İran'ın Kazma Dağı'ndaki tesise hasar vermişti. Ancak uzmanlar tesisin yok edilemediğini vurguladı.
Bu mühimmatların yerine yenilerinin üretilip teslim edilmesinin birkaç yıl sürebileceği belirtildi. 1 tondan daha hafif sığınak delici mühimmatların stokları güçlü kalırken daha ağır silahların envanterlerinde kıtlık bulunuyor.
Bu tablo karşısında ABD'nin önerilen 2027 savunma bütçesinde konvansiyonel sığınak delici mühimmatlar için 429 milyon dolar talep edildi. Söz konusu meblağ, önceki on yıllık dönemde kaydedilen yıllık ortalama 123 milyon dolarlık bütçenin belirgin şekilde üzerinde bulunuyor.
ABD Savunma Bakanlığı tarafından sert ve derine gömülü hedefler (HDBT) olarak adlandırılan noktalara yönelik geliştirilen silahlar, askeri terminolojide sığınak delici (Bunker Buster) olarak nitelendiriliyor.
ABD'nin hasımlarının genellikle en değerli varlıklarından oluşan bu tür hedeflerin sayısı, ülkelerin ve devlet dışı aktörlerin ABD'nin hassas güdümlü mühimmatlarına karşı korunma arayışıyla birlikte artış gösteriyor.
ABD'nin mevcut sığınak delici envanteri farklı koşullara yanıt vermek üzere üç ana kategoriden oluşuyor. B83-1 ve B61-11 hariç, tüm bu mühimmatlar hedeflerini vurmak için hassas güdüm teknolojisini kullanabiliyor.
Envanterdeki sığınak delici mühimmatların büyük bölümünü, lazer veya GPS güdüm kitleri takılarak GBU formatına dönüştürülebilen havadan atılan bombalar (BLU) oluşturuyor. Bu bombalar standart mühimmatlara kıyasla çok daha ağır gövdelere ve daha küçük patlayıcı yüklere sahip bulunuyor.
Irak ve Afganistan savaşları sırasında geliştirilen menzil dışı fırlatılabilen delici bomba cinsleri arasından günümüzde yalnızca ABD Donanmasına ait JSOW-C sistemi envanterde yer alıyor.
Ayrıca, özel olarak tasarlanmış konvansiyonel mühimmatların dahi imha edemediği derin hedeflerin varlığı nedeniyle nükleer silahlar da bir seçenek olarak envanterde tutuluyor.
