Mutfak, bir milletin en derin tarih, kültür ve coğrafya hafızasıdır. Bir tencerede kaynayan çorba ya da taş fırından gelen ekmek kokusu sadece karın doyurmakla kalmaz; nesilden nesile aktarılan hikayeleri, sevinçleri ve dayanışmayı da masaya taşır. Ancak günümüzde küreselleşen gıda endüstrisi, hızlı tüketim alışkanlıkları ve hazır gıdalar ne yazık ki Anadolu'nun binlerce yıllık zengin mutfak mirasını sessizce tehdit etmektedir.
Anadolu'nun dört bir yanındaki köylerde, ninenin elinden toruna geçen, coğrafi işaretli ya da henüz adını bile duymadığımız pek çok geleneksel lezzet bugün kaybolma tehlikesiyle karşı karşıyadır. Damaklarımızdan silinmeden önce keşfedilmesi gereken bu saklı tatlar, geçmişin izlerini bugüne taşımaktadır.
Endüstriyel buğday türlerinin tarlaları ele geçirmesinden önce Anadolu'nun baş tacı olan Karakılçık, atalık bir tohumdur. Bu buğdaydan yapılan ekmek yüksek besin değeri ve eşsiz aromasıyla bilinirken, günümüzde az sayıdaki bilinçli üreticinin çabalarıyla hayatta kalmaya çalışmaktadır.
Özellikle düğünlerin ve özel günlerin vazgeçilmezi olan keşkek sadece bir yemek değil, büyük bakır kazanların etrafında yapılan imece usulü bir toplumsal baðdır. Saatlerce sabırla dövülerek hazırlanan bu lezzet, fast-food kültürü karşısında ev mutfaklarından uzaklaşmaktadır.
Sadece un ve sudan ibaret olmayan; yabani otlar, bakliyatlar ve doğal yoğurtlarla harmanlanan yöresel çorbalar, anneannelerimizin şifa niyetine yaptığı geleneksel reçetelerdir. Şehir hayatının koşturmacasında bu zahmetli çorbaların yerini hazır çorbalar almaktadır.
Rafine şekerin hayatımıza girmesinden önce tatlı ihtiyacını karşılayan üzüm, keçiboynuzu ve dut pekmezleri ile bunlardan yapılan geleneksel pestil ve köme gibi atıştırmalıklar, yerini katkı maddeli ürünlere bırakmaktadır.
Geleneksel mutfak kültürümüzü kaybetmek sadece bir yemek tarifini unutmak demek değildir. Bu durum biyo-çeşitliliğin yok olması, kültürel hafızanın silinmesi ve sağlığın bozulması anlamına gelmektedir.
Yerel mutfağımıza sahip çıkmak için büyük market zincirleri yerine yöresel pazarları ve yerel üreticileri tercih etmeli, unutulmaya yüz tutmuş tarifleri evimizde deneyerek bu reçetelerin mutfağımızda yaşamasını sağlamalıyız.
