ABD'nin Connecticut eyaletindeki bir bahçe satışından 35 dolara satın alınan küçük porselen kasenin, 15. yüzyıla ait son derece nadir bir Çin eseri olduğu ortaya çıktı. Başlangıçta 300 bin ile 500 bin dolar arasında değer biçilen tarihi eser, açık artırmada 721 bin 800 dolara alıcı buldu.

Süreç, 2020 yılında kimliği açıklanmayan bir alıcının New Haven yakınlarındaki bir bahçe satışında söz konusu kaseyi fark etmesiyle başladı. Parçanın görünümünden etkilenen alıcı, değerlendirme amacıyla fotoğraflarını Sotheby's müzayede evindeki uzmanlara gönderdi.

Yapılan incelemeler sonucunda kasenin, Çin'i 1403-1424 yılları arasında yöneten Ming hanedanlığının üçüncü hükümdarı İmparator Yongle döneminde üretildiği tespit edildi. 17 Mart 2021'de New York'ta düzenlenen Sotheby's Önemli Çin Sanatı müzayedesinde satışa sunulan eser, çekişmeli geçen tekliflerin ardından alıcı komisyonu dahil 721 bin 800 dolara satıldı. Bu tutar, bahçe satışında ödenen miktarın 20 bin katından fazlasına karşılık geliyor.

Sotheby's kataloğunda yer alan bilgilere göre, yaklaşık 16 santimetre çapındaki nilüfer tomurcuğu biçimli kase, kobalt mavisi çiçek desenleriyle süslendi. Kasenin iç kısmında merkezdeki bir madalyonu çevreleyen çiçek ve yaprak motifleri, dış yüzeyinde ise boynuz ve kastanyet gibi dekoratif objelerle dönüşümlü olarak işlenen nilüfer, şakayık, kasımpatı ve nar çiçekleri bulunuyor.

Sotheby's uzmanları, eserin Yongle sarayına özgü zanaatkarlığı yansıttığını belirtti. İmparatorluk yönetiminin resmi fırınlardaki üretim ve dağıtım üzerinde sıkı bir denetim uyguladığı bu dönemde, büyük boyutlu porselenler ihraç edilirken bu kase gibi küçük kapların genellikle saray içi kullanıma ayrıldığı ifade edildi.

Ayrıca izinsiz kopyalamayı önlemek amacıyla yedek porselenlerin imha edilmesi veya gömülmesi uygulamasının, günümüze ulaşan örnek sayısını sınırlandırdığı aktarıldı.

Sotheby's kayıtlarına göre, bu tasarıma sahip günümüze ulaşan yalnızca altı benzer örnek daha bulunuyor. Bu eserlerin ikisi Taipei'deki Ulusal Saray Müzesi'nde, biri İran Ulusal Müzesi'nde, biri Londra'daki British Museum'da, biri Victoria ve Albert Müzesi'nde yer alırken, diğer bir örnek ise daha önce Hong Kong'daki bir Christie's müzayedesinde ortaya çıkmıştı.