Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Türkçe büyük dil modeli BİLGE'nin ilk sürümünü çok yakında geliştiricilerin kullanımına sunacaklarını duyurdu. Bakan, “Girişimlerimizin, araştırmacılarımızın ve şirketlerimizin Türkiye'nin kendi yapay zeka yetkinlikleri üzerinde yeni ürün ve hizmetler inşa etmelerini sağlayacağız” dedi.
TRT tarafından 2017'den bu yana düzenlenen ve dünyanın önde gelen isimlerini bir araya getiren TRT World Forum, bu yıl “Merkezsiz Dünya: Kurallar Geçersiz Kaldığında Kim Liderlik Eder?” temasıyla İstanbul Kongre Merkezi'nde devam ediyor.
Bakan Kacır, forum kapsamında düzenlenen “Yapay Zeka Çağında Sorumluluğu Yönetmek” başlıklı oturumda yaptığı konuşmada, yapay zekanın insanlığın gelişiminin uzun tarihindeki bir dönüm noktasını temsil ettiğini belirtti.
Onlarca yıllık araştırmanın üzerine inşa edilen, devasa veri ve bilgi işlem gücüyle beslenen yapay zeka sistemlerinin artık dili anlayabildiğini, karmaşık örüntüleri tanıyabildiğini, içerik üretebildiğini ve bir zamanlar yıllarca süren insan uzmanlığı gerektiren sorunları çözebildiğini vurgulayan Kacır, “Ancak en derin değişim, sadece bu sistemlerin neleri başarabileceğiyle ilgili değildir. İnsan muhakemesiyle makine özerkliği arasındaki ilişkiyi nasıl yeniden şekillendirdiğiyle ilgilidir” dedi.
Yapay zekanın giderek artan özerkliğinin beraberinde sorumluluk ve güvenlik konularını getirdiğini belirten Kacır, “Yetkiyi yapay zekaya devredebiliriz ancak sorumluluğu devredemeyiz” ifadelerini kullandı.
Yüzyıllardır insanların yeteneklerini genişletmek için araçlar geliştirdiğini anlatan Kacır, talimatları yerine getiren makinelerden, bu talimatları uygularken belirli bir takdir yetkisi kullanabilen sistemlere doğru ilerlediğini söyledi.
Bakan Kacır, yapay zekanın talimatların ötesine geçerek hata yapması veya zarara yol açması durumunda sorumluluğun kimde olacağı sorusunun önem kazandığını dile getirerek, bu sistemlerin güvenlik ihlalleri, ölümlü kazalar ve ayrımcı sonuçlar doğurabileceğine dikkat çekti.
Gelişmiş yapay zeka sistemlerindeki şeffaflık eksikliğinin hesap verebilirliği zorlaştırdığını ifade eden Kacır, yapay zeka geliştirmek için gereken kaynakların az sayıdaki teknoloji şirketinin elinde yoğunlaştığını anlattı.
Kacır, 2025'te dünyadaki kayda değer öncü yapay zeka modellerinin yüzde 90'ından fazlasının sektör tarafından geliştirildiğini, küresel yapay zeka işlem gücünün tahminen yüzde 70'inin ise yalnızca 5 şirketin elinde bulunduğunu belirtti.
Yapay zekanın güvenli, adil ve sorumlu kullanımını sağlayacak evrensel ve bağlayıcı bir çerçeveden yoksun olunduğuna işaret eden Kacır, yapay zeka kaynaklı dezenformasyonun toplumsal güveni, kamusal tartışmaları ve kurumların güvenilirliğini tehdit ettiğini vurguladı.
Kacır, “Hükümetler, yapay zekanın giderek daha fazla yön verdiği bir dünyada net kurallar koyma, etkili gözetim sağlama ve temel hakları koruma konusunda temel bir sorumluluğa sahiptir. Ancak toplumu korumak ile inovasyonu ilerletmek el ele gitmelidir. İnsan merkezli ve risk temelli bir yaklaşım, önümüzdeki en doğru yolu sunmaktadır. Türkiye'nin yapay zekaya yaklaşımındaki anlayış işte budur” şeklinde konuştu.
Sanayi ve Teknoloji Bakanı Kacır, Türkiye'nin yapay zeka alanındaki hedeflerini “araştırma, yenilikçilik ve sanayi üretimi ekosistemi üzerine” inşa ettiklerini belirterek, bugüne kadar 82 bin üniversite öğrencisine yapay zeka becerileri kazandırdıklarını bildirdi.
TÜBİTAK Yapay Zeka Enstitüsünün bilimsel uzmanlığını sanayinin ihtiyaçlarıyla buluşturduğunu, Yapay Zeka Ekosistem Çağrıları ile araştırmaların yenilikçi ürünlere, hizmetlere ve ekonomik değere dönüşmesini desteklediğini anlatan Kacır, KOBİ'lerin de yapay zeka teknolojilerini benimseyerek verimliliklerini ve rekabet güçlerini artırmalarına yönelik çalışmalar yürüttüğünü ifade etti.
Yapay zeka alanında nitelikli insan kaynağının geliştirilmesine yönelik eğitim ve yarışma programları düzenlediğini belirten Kacır, TEKNOFEST ve Deneyap Teknoloji Atölyeleri gibi girişimlerle yeni nesil araştırmacı, mühendis ve girişimcilerin yetişmesine katkı sağladıklarını söyledi.
Kacır, ulusal süper bilgisayar altyapısının bilgi işlem kapasitesinden bugüne kadar 9 bin araştırmacının yararlandığını, Dijital Avrupa Programı ve EuroHPC Ortak Girişimi kapsamında ise araştırmacı ve girişimcilerin Avrupa'nın önde gelen süper bilgisayarlarında 100 milyondolardeğerindeki bilgi işlem kaynağına ücretsiz erişim sağladığını bildirdi.
Bakan Kacır, HIT-30 Yüksek Teknoloji Yatırım Programı ile yapay zeka ve veri merkezlerine yönelik yatırımları hızlandırdıklarını, bilgi işlem kapasitesini genişletmek için çalışmalar yürüttüğünü söyledi.
