Çin'in geliştirdiği gizemli uzay uçağı, ABD Savunma Bakanlığı İstihbarat Teşkilatı'nın (DIA) yayımladığı “Uzayda Güvenliğe Yönelik Zorluklar 2026” başlıklı raporda yer alan fotoğrafla yeniden gündeme geldi. Fotoğrafta, uzay uçağının kargo bölümünün açık olması ve arka kısmına bağlı başka bir nesnenin görünmesi, uzmanların merakını artırdı.

Görüntü, iki yıl önce Maxar Technologies (şimdi Vantor) tarafından çekildi. Raporda yer alan fotoğraf, uzay uçağının başka bir uydu tarafından 90 kilometreden daha yakın bir mesafeden görüntülenmesi sayesinde önceki fotoğraflara kıyasla çok daha net bir şekilde ortaya çıktı.

Fotoğrafta, kanatları, dikey kuyruk yüzeyleri ve açılabilen kargo bölmesi bulunan, küçük bir uzay mekiğini andıran bir araç görülüyor. Arka kısmında güneş panelleri de seçiliyor.

En dikkat çekici ayrıntı, aracın arkasına bağlı başka bir nesnenin bulunması. Bu görüntü, Çin'in uzay aracının yalnızca yörüngede dolaşmadığını, başka nesnelerle ilgili faaliyetler de yürüttüğünü düşündürüyor.

Batı medyasında Shenlong, yani “İlahi Ejderha” adıyla anılan uzay aracının resmi modeli henüz doğrulanmadı. Buna rağmen aracın tasarımı, ABD'nin kullandığı X‑37B adlı insansız uzay uçağına benzetiliyor.

Boeing tarafından üretilen X‑37B de roketle uzaya gönderiliyor, yörüngede çeşitli görevler gerçekleştiriyor ve görevini tamamladığında Dünya'ya geri dönüyor. Her iki araç da piste yatay iniş yapabilecek şekilde tasarlandı.

Bu benzerlik, iki ülkenin yeniden kullanılabilir uzay araçları geliştirme yarışını da gözler önüne seriyor. Bu teknoloji sayesinde araçlar her görevden sonra terk edilmek yerine Dünya'ya getirilebiliyor, incelenip gerekli bakımları yapılarak yeniden kullanılabiliyor.

Çin, ilk deneysel yeniden kullanılabilir uzay aracını Eylül 2020'de uzaya gönderdi. O tarihten bu yana araçla birden fazla görev gerçekleştirildi. Üçüncü görevi, uzay uçağının yörüngede 268 gün kalmasının ardından Eylül 2024'te sona erdi. Dördüncü fırlatma ise 7 Şubat 2026'da gerçekleştirildi.

Çin yönetimi, görevlerin ayrıntılarını kamuoyuyla paylaşmadı. Uzay aracının yörüngede tam olarak hangi deneyleri yaptığı ve hangi amaçlarla kullanıldığı hâlâ bilinmiyor.

Aracın dikkat çeken özelliklerinden biri de küçük nesneleri uzaya taşıyabilmesi ve yörüngede serbest bırakabilmesi. ABD istihbarat raporuna göre Çin'in uzay uçağı, yörüngeye çeşitli nesneler yerleştirebiliyor ve bunlar üzerinde testler yapabiliyor.

Önceki görevlerde de araçtan küçük nesnelerin ayrıldığı gözlemlendi, ancak bu nesnelerin ne olduğu ve hangi amaçla kullanıldığı henüz açıklanmadı.

Yeniden kullanılabilir uzay araçları yalnızca askeri açıdan önem taşımıyor. Bu teknoloji, uzay taşımacılığının geleceğini de değiştirebilir. Günümüzde uydu üretimi ve uzaya gönderilmesi büyük maliyetler gerektiriyor. Arızalanan ekipmanların değiştirilmesi de bu maliyeti artırıyor. Uzay araçlarının yörüngeden geri getirilmesi, onarılması ve yeniden kullanılması ise farklı bir sistemin önünü açabilir.

ABD istihbaratı, bu araçların askeri amaçlarla da kullanılabileceğine dikkat çekiyor. Yüksek manevra kabiliyetleri sayesinde başka uydulara yaklaşabilen uzay uçakları, yörüngedeki nesneleri izleyebilir ve yakınlarında çeşitli operasyonlar gerçekleştirebilir.

ABD'nin X‑37B aracı da benzer şekilde gizemini koruyor. Aracın görevleri sırasında yeni teknolojiler test ediliyor ancak yapılan çalışmaların yalnızca bir bölümü kamuoyuna açıklanıyor.

Çin'in gizemli uzay uçağıyla ilgili en büyük soru, aylarca yörüngede kaldığı süre boyunca hangi görevleri gerçekleştirdiği.

ABD'nin yayımladığı fotoğrafta açık bir kargo bölmesi ve aracın arka kısmına bağlı başka bir nesne görülüyor. Bu nesnenin ne olduğu ve hangi amaçla kullanıldığı bilinmiyor.

Üstelik fotoğraftaki aracın gerçekten Shenlong olup olmadığı da henüz kesinleşmemiş. Uzmanlar, Çin'in uzay programına ilişkin yeni görüntüleri ve verileri bu nedenle yakından takip ediyor.

Çin ile ABD arasındaki rekabet artık yalnızca roket ve uydu teknolojileriyle sınırlı değil. İki ülke, uzayda uzun süre görev yapabilen, farklı operasyonlar gerçekleştiren ve yeniden kullanılabilen araçlar geliştirmek için de yarışıyor. Çin'in gizemli uzay uçağına ait son fotoğraf ise bu rekabetin henüz bilinmeyen yönlerini bir kez daha gündeme taşıdı.