Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi (ÇOMÜ) Ziraat Fakültesi akademisyenlerinin geliştirdiği GenoPixel tohum analiz sistemi, TEKNOFEST 2026 Tarım Teknolojileri Yarışması'nda birincilik ödülüne değer görüldü. Sistem, cep telefonuyla tohum renklerini CIE Lab'a dönüştürerek pahalı cihazlara ekonomik alternatif sunmayı amaçlıyor.
ÇOMÜ Ziraat Fakültesi Tarımsal Biyoteknoloji Bölümü'nde görev yapan Dr. Selçuk Çetin, Prof. Dr. İskender Tiryaki ve Dr. Öğr. Üyesi Uğur Sarı tarafından geliştirilen GenoPixel, cep telefonu kamerasıyla özel aydınlatmalı bir kabinde fotoğraflanan tohumun kabuk yüzeyinin kırmızı, yeşil ve mavi renk bilgilerini hesaplıyor.
Bu bilgiler, tohumun rengini bilgisayarın hesaplayabileceği sayılarla ifade etmeyi sağlayan CIE Lab renk sistemine dönüştürülüyor. Böylece tohum çeşitleri arasındaki açıklık, koyuluk ve renk tonu bakımından farklılıklar ölçülerek karşılaştırılabiliyor. Şu ana kadar keten ve kuru fasulye tohumlarında denenen sistem sayesinde elde edilen verilerin, bitki çeşitlerinin özelliklerinin incelenmesi ve yeni çeşit geliştirmeye yönelik araştırmalarda kullanılması hedefleniyor.
Sistemin geliştiricilerinden Dr. Selçuk Çetin, projeyi tohumların renk özelliklerini ölçmek için kullanılan profesyonel cihazlara daha ekonomik bir alternatif oluşturmak amacıyla geliştirdiklerini belirtti. Tohum kabuğunun renginin bitki ıslahı çalışmalarında önemli özelliklerden biri olduğunu vurgulayan Çetin, profesyonel renk ölçüm cihazlarının yüksek maliyetli olabildiğini ve bunların bir bölümünün yurt dışından temin edildiğini dile getirdi.
GenoPixel'in tohumların fotoğraflarını inceleyerek dijital fenotipleme yaptığını ifade eden Çetin, gözle kolayca fark edilemeyen renk farklılıklarının belirlendiğini ve tohumlar arasındaki renk özelliklerinin karşılaştırıldığını kaydetti. Bilgisayar programının tohumları fotoğraflarda arka plandan ayırarak renklerini hesapladığını söyleyen Çetin, sonuçların elektronik tablolara kaydedildiğini ve farklı tohum örneklerinin incelenebildiğini aktardı.
Görüntüleme kabininin taşınabilir güç kaynağıyla çalışabilecek şekilde tasarlandığını belirten Çetin, uygun koşullar sağlandığında sistemin laboratuvar dışında da kullanılabileceğini ifade etti. Proje çalışmalarına Ağustos 2025'te başladıklarını ve geliştirme sürecinin Eylül 2026'ya kadar devam ettiğini dile getiren Çetin, GenoPixel'in üniversiteler, tohum firmaları, gen bankaları ve tohum değerlendirme merkezlerinde kullanılabileceğini, seri üretimle sistemin maliyetinin daha da düşmesini beklediklerini sözlerine ekledi.
