Vücuttaki demir depoları tamamen tükense bile kan testlerindeki hemoglobin seviyeleri bir süre daha normal kalabiliyor. Bu durum, sinsi ilerleyen gizli demir eksikliğine karşı uzmanların hayati uyarılarda bulunmasına yol açtı.
Uzman Anna Boyko, hemoglobindeki düşüşün ancak çok geç bir aşamada ortaya çıktığını belirterek, asıl demir depolarını yansıtan “ferritin” proteininin mutlaka takip edilmesi gerektiğini vurguladı.
Enerji metabolizmasından kas fonksiyonlarına kadar hayati bir rol oynayan demir dengesi bozulduğunda, en büyük risk aşırı adet kanaması yaşayan kadınlar ve düzenli kan kaybı olan kişilerde görülür.
Vücutta demir seviyesi düştüğünde şu belirtiler uzun süre devam edebilir: sürekli veya olağan dışı yorgunluk, halsizlik ve enerji eksikliği hissi, baş dönmesi, baş ağrısı, sürekli üşüme hissi, soluk ten rengi, saç dökülmesi, tırnaklarda kırılganlık veya şekil değişiklikleri.
Beslenmede sadece ne yediğimiz değil, hangi besini neyle bir araya getirdiğimiz de hayati bir rol oynar. Vücudun demiri emme ve kullanma yeteneği, yiyeceğin hayvansal ya da bitkisel kökenli olmasına göre tamamen değişir.
Kırmızı et, karaciğer, sakatat, balık, deniz ürünleri ve kümes hayvanları gibi hayvansal gıdalarda bulunan demir, yüksek biyoyararlanımı sayesinde vücut tarafından çok daha kolay ve hızlı emilir. Buna karşılık mercimek, nohut, fasulye gibi baklagillerin yanı sıra karabuğday, kuruyemişler, tohumlar ve bazı yeşil sebzelerde bulunan bitkisel demir, yapısal farklılığı nedeniyle aynı yüksek emilim oranına ulaşamaz ve vücutta verimli kullanılabilmesi için doğru besin kombinasyonlarına ihtiyaç duyar.
Bitkisel gıdaların emilimini artırmanın yolu, onları C vitamini deposu besinlerle bir araya getirmekten geçer. Anna Boyko, mercimek veya nohut gibi baklagillerin dolmalık biber, lahana turşusu, brokoli ve taze otlardan oluşan zengin salatalarla tüketilmesini, karabuğday gibi yemeklerin ise mutlaka sebzeyle desteklenmesini öneriyor.
Boyko, demir emilimini baltalayan en büyük hatalardan birine de dikkat çekerek, çay ve kahvenin demir içeren yiyeceklerle veya takviyelerle aynı anda tüketilmemesi gerektiğini belirtti.
Uzmanlar, uzun süren yorgunluk, halsizlik ve baş dönmesi gibi şikayetlerde mutlaka bir hekime başvurularak gerekli testlerin yapılması gerektiğini uyardı.
Bilinçsizce ve kulaktan dolma bilgilerle yüksek dozda demir takviyesi kullanımının tehlikeli olduğunu belirten uzmanlar, demir tedavisinin eksikliğin şiddetine, kök nedenlerine ve kişinin genel sağlık durumuna göre tamamen kişiye özel planlanması gerektiğini vurguladı.
