DSİ Genel Müdürü Mehmet Akif Balta, COP31 kapsamında su kaynaklarının sürdürülebilir yönetiminin önemine dikkat çekerek, Türkiye'de 22 havzada yapay zeka destekli sulama otomasyon sistemleri üzerinde çalışıldığını belirtti.
Antalya'da gerçekleştirilen COP31, iklim değişikliğiyle mücadelede dünyanın en önemli organizasyonu olan Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) olarak devam ediyor.
Balta, zirvenin ülkelerin ortak çözüm geliştirmesi açısından önemli bir platform olduğunu söyledi.
Su kaynaklarının korunması ve sürdürülebilir yönetiminin gündemdeki öncelikli başlıklardan biri olduğuna dikkat çeken Balta, “İklim değişikliğinin etkilerini azaltmak için ülkelerin birbirlerinin iyi uygulamalarından yararlanması gerekir. Suyu tasarruflu kullanan yöntemleri burada belirlemeliyiz. Dünyanın farklı ülkelerinde uygulanan iyi örnekleri görüyor, kendi sistemimize uyarlıyoruz. Bizim geliştirdiğimiz uygulamaları da isteyen ülkelerle teknoloji ve mühendislik transferi kapsamında paylaşıyoruz” ifadelerini kullandı.
Balta, Türkiye'de kullanılan suyun %79'unun tarımsal sulamada tüketildiğine işaret ederek, su verimliliği çalışmalarında önceliği bu alana verdiklerini dile getirdi.
Geleneksel açık kanal sistemleri yerine kapalı ve basınçlı borulu sulama şebekeleri inşa ettiklerini aktaran Balta, “Kapalı borulu sistemler tek başına %50 su tasarrufu sağlıyor. Bu sistemlerin kullanıldığı alanlarda tarla içi sulamanın damlama ve yağmurlama yöntemleriyle yapılması halinde ilave %50'ye varan tasarruf elde edilebiliyor” diye konuştu.
Balta, yapay zeka destekli sulama otomasyonlarıyla da bitkinin ihtiyacı kadar suyun doğrudan kök bölgesine ulaştırılabildiğinin altını çizerek, şunları kaydetti: “Nem sensörleri ve yapay zeka aracılığıyla bitkinin su ihtiyacını belirliyoruz. İhtiyacı kadar suyu veriyor, kök bölgesi dışında kalan alanları sulamıyoruz. Böylece gereksiz su kullanımının önüne geçiyoruz. Türkiye'de 25 su havzası var ama 22 havzamızda özellikle bir çalışmayı başlattık. Yapay zeka destekli sulama otomasyonlarını şu an AR-GE olarak bu bölgelerde çalışıyoruz. Vatandaşımız bu sistemi sahiplendiği ölçüde bu sistem tüm Türkiye'de yaygınlaştırılacaktır.”
Balta, içme suyu şebekelerindeki kayıp ve kaçakların da önemli bir sorun olduğuna işaret ederek, şehirlerde kullanılan suyun yaklaşık %32'sinin son kullanıcıya ulaşmadan kaybolduğunu aktardı. Belediyelerin kayıp kaçağı önlemek için çalışma yapması gerektiğini söyledi.
Atık suların arıtılarak yeniden sulamada kullanılmasının su kaynaklarının korunması açısından önemli bir uygulama olduğunu vurgulayan Balta, Afyonkarahisar ve Kilis'te bu yönde projeler hayata geçirdiklerini anlattı. “Kilis'in atık suyunu arıtarak ikinci bir dezenfeksiyon ünitesiyle sulama suyu kriterlerine getiriyoruz. Bu suyu kent çevresindeki tarım arazilerinde kullanıyoruz. Benzer projeleri Konya'da da hayata geçireceğiz. Türkiye genelinde atık suların yeniden kazanılması potansiyelini ortaya çıkardık, çalışmalarımızı sürdürüyoruz” ifadelerini kullandı.
Balta, iklim değişikliğinin kuraklık ve aşırı yağış riskini artırdığına dikkat çekerek, taşkın riskini azaltmak amacıyla bugüne kadar 533 erken uyarı sistemi kurduklarını belirtti. “Hangi akarsuyun nerede ve ne zaman taşabileceğini önceden tahmin ediyoruz. İlgili kurumlarla iletişime geçerek gerekli tedbirlerin alınmasını ve vatandaşlarımızın uyarılmasını sağlıyoruz. Çok riskli alanlarda tahliye süreçleri için AFAD ile işbirliği yapıyoruz. Sistemi öncelikle riskin yüksek olduğu Karadeniz Bölgesi'nden başlayarak ülke genelinde yaygınlaştırmayı hedefliyoruz.”
Balta, COP31'in iklim değişikliğinin etkileriyle mücadele için dünyada somut kararların ve işbirliği mekanizmalarının geliştirilmesine katkı sunmasını temenni ederek sözlerini tamamladı.
