2021-2023 yılları arasında ABD'nin Florida Keys bölgesinde milyonlarca genetiği değiştirilmiş sivrisinek doğaya bırakıldı. Proje, hastalık taşıyan türlerin sayısını azaltmayı hedeflerken, genetik müdahalenin olası sonuçları nedeniyle tartışma yarattı.
Biyoteknoloji şirketi tarafından yürütülen çalışmada, Aedes aegypti türüne ait sivrisineklerin üremesini engelleyen OX5034 adlı genetik hat kullanıldı. Bu hat, dişi yavruların yetişkinliğe ulaşmasını engelleyerek popülasyonu azaltmayı amaçlıyor.
Proje kapsamında, genetiği değiştirilmiş erkek sivrisinekler doğaya bırakılıyor. Yabani dişilerle çiftleştiğinde ortaya çıkan yavruların çoğu dişi olmasına rağmen, genetik özelliği taşıyan erkek yavruların hayatta kalması ve geni sonraki nesillere aktarması hedefleniyor.
Şirket, Florida'daki pilot uygulamanın tasarlandığı şekilde çalıştığını ve hedeflenen sonuçların gözlemlendiğini bildirdi. Brezilya'daki uygulamalarda ise hedef sivrisinek popülasyonunun yüzde 90'a varan oranlarda azaldığı rapor edildi.
Yöntemin hastalık taşıyan sivrisineklerin sayısını azaltma potansiyeli olsa da, genetik materyalin yabani popülasyonlarla etkileşimi, antibiyotiğin çevrede bulunması ve uzun vadeli sonuçlar konularında güvenlik soruları devam ediyor.
Ekosistemde sivrisineklerin diğer canlılar için besin kaynağı olması, bir türün sayısının azaltılmasının çevresel etkilerinin araştırılmasını zorunlu kılıyor. Florida projesi, yeni bir mücadele yöntemi sunarken, gerçek başarısını değerlendirmek için sivrisinek sayılarının yanı sıra hastalık vakaları ve çevresel etkilerin de izlenmesi gerekiyor.
