Fransız yazar, çevirmen ve sosyolog Georges Perec'in edebi, mimari ve matematiksel bir yapıda kaleme aldığı başyapıtı Yaşam Kullanma Kılavuzu, İsmail Yerguz'un çevirisiyle Alfa Yayınları tarafından raflardaki yerini aldı. 1936 ile 1982 yılları arasında Paris'te yaşayan ve tüm yaşamını orada geçiren yazarın bu dev eserinin Ağustos 2023 tarihli ilk baskısının ardından Ekim 2023'te 2. baskısı yayımlandı.
Deneysel ve modern bir roman olarak değerlendirilen bu eser, üyesi olduğu Oulipo grubunun yapısı göz önüne alındığında nev-i şahsına münhasır bir potansiyel edebiyat atölyesi ürünü olarak dikkat çekiyor. Potansiyel Edebiyat İşliği anlamına gelen Oulipo topluluğu, 1960 yılında edebiyat meraklısı bir matematikçi olan Le Lionnais ile matematik meraklısı bir edebiyatçı olan Queneau tarafından kuruldu. Georges Perec ve Italo Calvino gibi isimlerin de yer aldığı Oulipo'cular, harf ve rakamların karşılıklı etkileşimlerini saptamak ve yazı ile matematiğin işbirliğini sağlamak amacıyla çalışmalar yürüttü.
Topluluğun benimsediği bu anlayış doğrultusunda romanda palindromlar, lipogramlar, akroştişler ve anagramlar gibi pek çok farklı teknik kullanıldı. Perec'in hiç e harfi kullanmadan yazdığı Kayboluş adlı romanı lipogram tekniğine örnek oluştururken, Yaşam Kullanma Kılavuzu da matematiksel bir kurguyla inşa edildi. Yazar, kitabın başında yapboz kavramını bir bütüm olarak tanımlarken, eserini 99 bölüm ve bir sondeyiş olmak üzere 10x10'luk yüz karelik bir esas kare üzerine kurdu.
Paris'te Simon-Crubellier Sokağı Numara 11 adresindeki on katlı bir apartmanda 1883-1975 yılları arasında 92 yıl yaşayan bina sakinleri ve onların hayatlarına katılan kişileri merkeze alan roman, bir kuyumcu titizliğiyle birbirine bağlanan birçok öykü ve novella barındırıyor. Eserin üç ana karakteri olan Percival Bartlebooth, Gaspard Winckler ve Serge Valene, yazarın kurmaca dünyasında derin izler bırakıyor. Zengin bir İngiliz olan Bartlebooth'un yaşamını bir yapboz projesine adaması, romanın merkezindeki en çarpıcı döngülerden birini oluşturuyor.
Kurgusunda diyaloglara hiç yer verilmeyen ve karakterler arasında karşılıklı konuşmaların bulunmadığı Yaşam Kullanma Kılavuzu, okurunu sakin akan bir nehir yerine engellerle dolu, çağlayanlı bir akışın içine bırakıyor. 632 sayfalık bu devasa roman, okurlarına benzersiz bir edebiyat deneyimi vadediyor.







