Güncel verilere göre, 2025 yılında küresel tarım sektörüne sunulan toplam destek 950 milyar doları aşarak rekor seviyeye ulaştı. Bu artış, artan jeopolitik riskler, ekonomik belirsizlikler ve aşırı hava olaylarının sektörü zorladığı bir dönemde gerçekleşti.
Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) tarafından yayımlanan “Tarımsal Politikaların İzlenmesi ve Değerlendirilmesi” raporunda, tarım sektörünün küresel şokların baskısı altında faaliyet gösterdiği vurgulandı.
Rapor, Mısır ve Peru'nun ilk kez dahil edildiği 56 ülkeyi kapsayan bir analiz sunarken, tarımsal politikaların üretici ve tüketici üzerindeki etkilerini, verimlilik ve dayanıklılığı değerlendirdi.
2025'teki destek miktarının 950 milyar doları aşmasıyla birlikte, tarımsal desteklerin üretim değerine oranı 2023'teki %17,6 seviyesinden 2025'te %19,1'e yükseldi. Böylece uzun yıllardır devam eden düşüş eğiliminin tersine döndüğü belirtildi.
Gelişmekte olan ekonomilerde desteklerin artışının temelinde piyasa fiyatı destekleri olduğu kaydedildi. OECD ülkelerinde ise afetler nedeniyle sağlanan olağanüstü yardımların bütçe ödemelerinde öne çıktığı ifade edildi.
Tarım sektörüne sağlanan desteklerin ülkeler arasında önemli farklılıklar gösterdiği raporda, bireysel çiftçilere verilen desteklerin yıllık ortalaması 661 milyar dolar olarak belirlendi.
Gelişmekte olan ekonomilerin, dünya fiyatlarına kıyasla yurt içi fiyatları artıran veya azaltan politikalara daha fazla başvurduğu, bu durumun üretim sistemlerinin esnekliğini azaltarak şoklara uyum kapasitesini zayıflattığı vurgulandı.
Tarım destekleme politikalarının tüketiciler üzerindeki maliyetine dair rapor, bazı ürünlerin yurt içi fiyatlarını uluslararası fiyatların üzerine çıkardığını ve tüketicilerin satın alma gücünü azalttığını belirtti.
2023‑2025 döneminde tarım sektörüne sağlanan toplam desteklerin yaklaşık yarısının, üretim ve ticaret üzerinde potansiyel olarak en fazla bozucu etkiye sahip yöntemlerden oluştuğu kaydedildi.
Tarım sektörünün dayanıklılığını artırmak ve sürdürülebilir verimlilik büyümesini desteklemek için gerekli kamu yatırımlarının dönüşüm ihtiyacına ayak uyduramadığı raporda ifade edildi.
Tarım altyapısı, araştırma‑geliştirme ve inovasyonu kapsayan genel hizmetlere yönelik kamu harcamaları 2023‑2025 döneminde yıllık ortalama 118 milyar dolar olarak gerçekleşti.
Hürmüz Boğazı'nın kapanmasının tarımsal girdiler ve dolaylı olarak tarım ürünleri piyasaları üzerinde ilave baskı oluşturduğu raporda belirtildi. 2025‑2026 döneminde aşırı hava olayları ve doğal afetlere karşı 30'dan fazla acil politika müdahalesi tespit edildi.
Tarım desteklerinin çevresel hedeflerle ilişkisinin sınırlı kaldığı, üretim ve fiyatlarla bağlantılı, piyasalarda bozulmaya yol açabilecek uygulamalardan daha hedefli politikalara kaydırılması önerildi. İnovasyon, bilgi sistemleri, tarımsal altyapı ve risk yönetimine yönelik yatırımların artırılması gerektiği vurgulandı.
