28 Şubat'ta ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarıyla başlayan çatışma, Hürmüz Boğazı ve çevresinde ticari gemilere yönelik 134 saldırının gerçekleşmesine yol açtı. Bu saldırıların en az 50'si son 42 gün içinde meydana geldi.
Savaşın ilk günlerinde İran, 2 Mart'ta dünya petrollerinin yüzde 20'sinden fazlasının geçtiği Hürmüz Boğazı'nı trafiğe kapattığını ve geçen gemileri hedef alacağını duyurdu.
ABD, 13 Nisan'da İran'a karşı deniz ablukası başlattı ve İran limanlarına giriş-çıkışları yasaklayarak boğazdaki trafiği durdurdu. Bu durum, İran'ın petrol ihracatının durma noktasına gelmesine sebep oldu.
İran, Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiği üzerindeki kontrolünü artırırken, Tahran'ın onaylamadığı güzergahları kullanan gemilere yönelik tehditlerini yoğunlaştırdı.
İran donanma güçleri, bu güzergahlardan geçen gemileri hedef almaya devam ediyor. Yetkililer, seyrüsefer vekimliktespit sistemlerini kapatarak ABD ordusunun yönlendirmeleriyle boğazdan geçmeye çalışan gemileri “düşman” olarak değerlendiriyor.
İran, Hürmüz'de kendi belirlediği rotanın dışında ve “izni” olmadan geçmeye çalışan gemileri hedef almayı sürdürüyor. Özellikle, boğazın Ummantarafında yer alan ve Tahran'ın “yasa dışı” kabul ettiği güzergahlardan geçen gemiler sık sık saldırıya uğruyor.
Devrim Muhafızları Ordusu, bazı gemilerin Tahran yönetiminin “güvensiz” ve “yasa dışı” olarak nitelendirdiği Umman tarafındaki güney güzergahından geçerken deniz mayınlarına çarptığını ileri sürüyor.
Uluslararası Denizcilik Örgütü, savaşın şubat ayında başlamasından bu yana bölgede ticari gemilere yönelik 134 saldırıyı doğruladı. Saldırılarda 25 denizci hayatını kaybetti, binlerce denizci ise güvenlik riskleriyle karşı karşıya kaldı.
İngiltere Deniz Ticaretleri Operasyonları (UKMTO) ve İran Silahlı Kuvvetleri'nin açıklamalarından elde edilen veriler, ABD ile savaşın yeniden başladığı temmuz ayından itibaren ticari gemilere yönelik eylemlerin belirgin biçimde arttığını gösteriyor. Temmuzda Hürmüz Boğazı'nda geçiş kısıtlamalarının sertleşmesiyle birlikte tanker ve kargo gemilerine yönelik en az 12 saldırı kaydedildi.
Ağustos ayında Birleşik Arap Emirlikleri'nin Füceyre ve Umman'ın Sohar açıklarında demirleyen tankerler ile LNG tankerleri dahil olmak üzere füze ve kamikaze insansız hava araçlarıyla gerçekleştirilen saldırılarda en az 10 gemi hedef alındı.
Eylül ayında tırmanan füze ve İHA saldırıları sonucunda Hürmüz ve çevresinde en az 18 gemi hedef alındı. Eylülde ABD ve bölgesel müttefikleri, dev ham petrol tankerlerinin (VLCC) doğrudan Hürmüz Boğazı'ndan geçiş yaparken hedef olma riskini azaltmak amacıyla lojistik taktik değişikliğine gitti.
ABD ve Körfez ülkeleri, eylül başlarında “gemiden gemiye” olarak adlandırılan ve büyük tankerler yerine Körfez ülkelerinin limanlarından küçük gemilerle petrolü taşıyıp daha sonra güvenli bölgede büyük tankerlere aktarılması yöntemini benimsedi. İran Devrim Muhafızları Ordusu, ABD ve Körfez ülkelerinin bu esnekliğine karşı askeri stratejisini güncellerken, ABD koordinesinde yürütülen bu küçük gemi trafiğini ve gemiden gemiye aktarma operasyonlarını “yasa dışı petrol kaçakçılığı ve Hürmüz ablukasını delme girişimi” şeklinde niteleyerek Basra Körfezi'ndeki bazı ikmal gemilerini, römorkörleri ve küçük tonajlı tankerleri de vurmaya başladı.
Ekim, savaşın başından bu yana en fazla geminin hedef alındığı ay oldu. Kaydedilen bu saldırıların en az 50'sinin son 42 gün içinde gerçekleşmesi, ticari gemilere yönelik saldırıların son dönemde belirgin şekilde arttığını ortaya koydu.
UKMTO verilerine göre, Hürmüz ve çevresinde ekim ayında en az 37 gemi saldırıya uğradı. Bu, savaşın başlangıcından bu yana bir ay içerisinde kaydedilen en yüksek saldırı sayısı oldu.
Kasım başından bugüne kadar da en az 13 saldırı, saldırı girişimi ve olay kaydedildi. İran Devrim Muhafızları Ordusu, bu gemilerden bazılarının “güvensiz” güzergahta “yasa dışı” şekilde seyir halindeyken deniz mayınlarına çarparak patlamalara maruz kaldığını bildirdi.
