TRT World Forum 2026 kapsamında İstanbul Kongre Merkezi'nde düzenlenen “Uluslararası Hukuk ile İnsani Çöküşün Kesişiminde Gazze” başlıklı panelde, İsrail'in Gazze'de sürdürdüğü insan hakları ihlalleri, uluslararası toplumun buna yönelik etkisizliği ve insanların bu işlevsizliğe karşı artan tepkisi ele alındı.
Açılış konuşmasını Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT) Başkanı İbrahim Kalın yaptı. Panelin moderatörlüğünü ise TRT World sunucusu ve baş yapımcısı Ghida Fakhry üstlendi.
Konuşmacılar arasında Güney Afrika'nın eski Uluslararası İlişkiler ve İşbirliği Bakanı Grace Naledi Mandisa Pandor, Uluslararası Kriz Grubu Başkanı Dr. Comfort Ero, Sınır Tanımayan Doktorlar (MSF) üyesi Dr. Javid Abdelmoneim ve Birleşmiş Milletler'in (BM) eski Filistin İnsani İşler Koordinatörü Lynn Hastings yer aldı.
Pandor, İsrail'in Gazze'de açtığı davayı “acımasızca bir saldırı, bir soykırım” olarak nitelendirerek, “Bu gerçeği açık ve etkili bir biçimde konumlandırmak istedik” dedi.
O dönemde “soykırım” terimini kullanmanın aşırı olduğunu söyleyen Pandor, bugün ise “çok sayıda dünya lideri bu terimi kullanıyor” diyerek bir dönüm noktasında olduklarını vurguladı.
Pandor, Uluslararası Adalet Divanı (UAD) sürecinin yavaş ilerlediğini ve BM sisteminde elverişli bir uygulama kapasitesi olmadığını belirterek, “Sözleşmelerle şekillenmiş geniş bir uluslararası hukuk çerçevesi var, ancak barışı dayatma ve uygulama kapasitesini geliştiremedik” ifadelerini kullandı.
BM'nin temel reformlarından bahsederken, “İmzalarımız kağıt üzerinde etkisiz birer mürekkep izinden ibaret kalmamalı. Sözleşmeleri onayladık, ancak uygulamak için sorumluluğumuz var” dedi.
Pandor, “Apartheid İsrail'in karşısına dikilecek cesur liderler” gerektiğini savunarak, Filistin halkının kötü durumunun uzun süre devam ettiğini ve uluslararası dayanışmanın yetersiz kaldığını belirtti.
Güney Afrika'nın “apartheid” ile mücadelesinde siyasi ahlakın kaybolduğunu ifade eden Pandor, “Dünyanın beş büyük ülkesinin ellerinde tutulan gücü iyilik için kullanamaması en büyük sorun” diyerek Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ı da gündeme getirdi.
Dr. Comfort Ero, toplumların ve devletlerin ayrıştığını, bu durumun seçimlerde görüldüğünü ve yeni neslin adaletsizliği kabul etmediğini belirtti.
Ero, dayanışma içinde birlikte çalışmanın önemine vurgu yaparak, “Yapılacak kapsamlı bir paket olmadan yaptırımların kendi kendine başarılı olmasının beklenemeyeceğini” söyledi.
Lynn Hastings ise BM'nin insani yardım alanında sivil toplum kuruluşlarıyla işbirliği yapmasının önemine değindi.
