İtalyan küratör ve ABD vatandaşı Francesco Bonami, Moskova'da bulunan GES-2 Kültür Evi'nin sanat yönetmenliğine getirildi. Bu atama, Rusya'nın Ukrayna'yı işgali nedeniyle Rusya ile Avrupa arasındaki resmi ilişkilerin bozulmaya devam ettiği bir dönemde gerçekleşti.
Milyarder Leonid Mikhelson'un sahibi olduğu V-A-C Vakfı tarafından 2021 yılında Kremlin'in karşısında bulunan, 20. yüzyılın başlarından kalma bir elektrik santralinde kurulan kurum, bu hafta atamayı duyurdu. V-A-C Vakfı'nın kurucularından olan İtalyan asıllı Teresa Iarocci Mavica, GES-2 açıldıktan bir ay sonra görevinden ayrılmıştı. Ural Endüstriyel Çağdaş Sanat Bienali'nin kurucusu olan küratör Alisa Prudnikova ise 2022'den bu yana GES-2'deki programları yürütüyordu. Prudnikova, aralık ayına kadar görevine devam edecek ve sonrasında bağımsız proje küratörü olarak çalışacak.
Kariyerine sanatçı olarak başlayan Bonami, daha önce Flash Art dergisinde editörlük yaptı. Ayrıca 2003 yılında 50. Venedik Bienali'nin sanat yönetmenliğini, 2000'de Manifesta 3'ün ve 2010'da Whitney Bienali'nin eş küratörlüğünü üstlendi. Yaklaşık on yıl boyunca Chicago Çağdaş Sanat Müzesi'nde kıdemli küratör olarak görev yapan Bonami, 2024 yılında New York'taki Gagosian'da Maurizio Cattelan'ın son 20 yıldaki ilk kişisel galeri sergisinin küratörlüğünü gerçekleştirdi.
V-A-C Vakfı ile 2010 yılından beri iş birliği içinde olan Bonami, 2024'te Devlet Tretyakov Galerisi'nin eski müdürü Zelfira Tregulova ile birlikte "Kare ve Uzay: Malevich'ten GES-2'ye" adlı serginin eş küratörlüğünü yaptı. Yayınlanan bir bültende serginin, 20. yüzyılın sanatsal yeniliklerinde "Rus sanatının oynadığı önemli rolü" keşfettiği belirtildi. O dönemde Artnews'e konuşan Bonami, "Yaptırımlar ekonomik, kültürel değil. Kültüre yaptırım uygulamak, insanların ruhunu öldüren beyaz bir suçtur" ifadelerini kullandı.
Avrupa genelinde Rusya kültürel alanda geniş çapta kınanırken, İtalya bu konuda daha açık bir tavır sergiledi. Venedik Bienali Başkanı Pietrangelo Buttafuoco, Rusya'nın uluslararası sergiye katılımına izin verme kararını savunmaya devam ediyor. Rusya ile Avrupa Birliği ülkeleri ve Birleşik Krallık arasındaki müze değişimleri, Şubat 2022'de Ukrayna'nın işgalinden sonra askıya alınmıştı.
2023 yılında GES-2'nin mülkiyetini kendisine devrettiği kızı Victoria ve Leonid Mikhelson, işgalden bu yana kişisel olarak herhangi bir yaptırıma maruz kalmadı. GES-2 basın bülteninde, Bonami'nin sanat yönetmeni olarak rolünün "sanatsal enerjiyi katalize etmek" ve "en iyi projeleri aramak" olduğu belirtildi. Bonami ise "Deneyimim bu konuda yardımcı olmalı" açıklamasını yaptı.
Moskva 24 televizyonuna konuşan kültürel yorumcu Eugenia Smurygina, Bonami'nin ABD vatandaşlığına dikkat çekerek, "GES-2'nin sanat yönetmeni bir Amerikalı, etnik kökeni İtalyan olacak. 2026 yılında bu ilginç değil mi?" yorumunda bulundu. 15 Ekim'de The Art Newspaper'a e-posta ile açıklama yapan GES-2 sözcüsü ise "GES-2'nin uluslararası bakış açısı, bireysel atamalardan bağımsız olarak kimliğinin ayrılmaz bir parçasıdır. Francesco Bonami'nin atanması, bu diyaloğa ve değişime olan bağlılığı yansıtmaktadır" ifadelerini kullandı.
