Gebelikte bebeğin beslenmesini, oksijen almasını sağlayan kordon bağında bulunan kan, normal şartlarda atılırken, anne ve babanın isteği üzerine saklanabiliyor. Kordon kanı, doku ve organları oluşturacak kök hücre kaynağı olarak kullanılıyor.
Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op. Dr. Meriç Çağrı Ağır, kordon kanının nasıl saklandığını ve ne işe yaradığını detaylı bir şekilde anlattı.
Doğumdan sonra yerçekiminin etkisiyle kan akımı devam eder; bu nedenle kordon kanı doğumdan bir-iki dakika içinde alınmalıdır. Alınan kan, kordon kanı bankası tarafından özel torbalara konularak saklanır.
Belirli bir miktarın altında alınan kanlar, sterilitesi bozulmuşsa kullanıma uygun olmaz. Uygun kanlar, gerekli testler yapıldıktan sonra kordon kanı bankası tarafından saklanır.
Toplanan kordon kanı, minimal pıhtılaşmış ve maksimum yoğunlukta olmalıdır. Kordon kanı alımı, doğum ve yeni doğan bakımını etkilememeli ve kordonun klamplemeye engel teşkil etmemelidir.
Kemik iliğine alternatif olarak kullanılan kordon kanı, bağışıklık sistemini güçlendiren veya azaltan immunmidulatör olarak kullanılır. Ayrıca immün yetersizliklerin tedavisinde, kalp, kemik, kıkırdak, kas ve nörolojik hastalıkların tedavisinde de uygulanmaktadır.
Günümüzde kordon kanı, 80'den fazla hastalığın tedavisinde kullanılmaktadır. Serebral palsi, otizm, çocuklarda işitme kaybı, Tip‑I diyabet, Parkinson, MS (multiple skleroz), romatoid artrit, osteogenesis imperfecta gibi oto‑immün hastalıkların tedavisinde de kullanılabileceği düşünülmekte ve bu amaçla yurt içi ve yurt dışında FDA ve EMA onaylı birçok klinik araştırma yürütülmektedir.
Kordon kanı, kullanım amacına göre otolog ve allojenik olarak ayrılır. Otolog kan, ilerleyen yıllarda bebeğinizde herhangi bir hastalık olması durumunda kullanılmak üzere saklanır.
Allojenik kan ise kök hücre nakli gereken hastalar için, sağlık kurumları tarafından kurulmuş bankalarda, kan veren kişiden herhangi bir ücret alınmaksızın yapılan işlemleri kapsar.
Göbek kordonu kaynaklı mezenkimal kök hücre transplantasyonu, Amerika Birleşik Devletleri'nin Sağlık Bakanlığı'na bağlı FDA dahil tüm kurumlarca onaylanmıştır. Bu uygulama, vücudun yeni organı reddetmemesi için kullanılır.
Gün geçtikçe artan kordon kanı transplantasyon tedavileri, birçok hastalık için umut ışığı olmaya devam etmektedir.
