AK Parti Genel Başkan Yardımcısı ve Türk Devletleri ile İlişkiler Başkanı Kürşad Zorlu, Rusya'nın Türk Devletleri Teşkilatı'na gözlemci üye olarak katılmasına yönelik olası bir talebin, tüm üye devletlerin onayı ve Türk dünyasının ortak çıkarları doğrultusunda değerlendirileceğini söyledi.
Zorlu, 13. Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi'nde Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev'in Rusya'nın TDT'ye gözlemci üye olarak katılmasına yönelik önerisini ve Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov'un konuyla ilgili olumlu açıklamalarını değerlendirdi.
Çalışma, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın ev sahipliğinde Ankara'da gerçekleştirilen zirvenin tarihe geçen bir dönüm noktası niteliğinde olduğunu belirtti. Zorlu, temasıyla, sembolleriyle ve 163 maddeden oluşan Ankara Bildirisi ile çok kıymetli bir programı hayata geçirdiklerini ifade etti.
“Türkiye'ye dönem başkanlığının geçmiş olması çok önemli bir aşamadır,” dedi Zorlu. Ankara Bildirisi ile ekonomiden, siyasetten, dış politikadan, kültür ve sosyal ilişkilere kadar pek çok sahada kararlar alındığını vurguladı.
Zorlu, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'ndeki Beştepe Millet Ormanı'nda oluşturulan Medeniyet Parkı'nın da devletlerin gelecek nesillere en güçlü mesajlarından biri olduğunu belirtti. Parkın girişinde Ahlat Mezar Taşlarının, çıkışında ise 16 Türk Devleti bayrağı altında Bilge Kağan, Tonyukuk ve Kül Tigin yazıtlarının birebir örneklerinin yer aldığını anımsattı.
“Başka ülkelerin de TDT'ye ilgisi söz konusu,” diyerek Kazakistan Cumhurbaşkanı Tokayev'in Rusya'nın TDT'ye gözlemci üye olarak katılmasına yönelik önerisi ve Kremlin Sözcüsü Peskov'un olumlu açıklamalarına ilişkin konunun çok hassas ve önemli olduğunu vurguladı.
Son dönemde Türk Devletleri Teşkilatı'na olan ilginin hızla arttığını belirten Zorlu, “Orta Koridor temelinde ortaya çıkan somut gerçeklik, Türk devletlerinin Doğu-Batı aksında sahip oldukları yükselen stratejik değeri pek çok ülkenin dikkatini çekmektedir ve Teşkilatla diyalog isteğini artırmaktadır,” diye konuştu.
Rusya Federasyonu ile ilgili olarak, “Tataristan, Başkurdistan, Yakutistan başta olmak üzere birçok bölgede kültürel bağımız çok derindir. Bu bakımdan Rusya ile kültürel diyaloğun olması da son derece doğaldır,” ifadelerini kullandı.
Zorlu, TDT'nin ortak dil, tarih, kültür ve gönüllülük esasına dayalı, bağımsız Türk Devletlerinin oluşturduğu bir iş birliği mekanizması olduğunu ve Teşkilatın kuruluş felsefesi ile Nahçıvan Antlaşması'ndaki resmi üyelik kriterlerinin de belli olduğunu belirtti.
İstanbul'da 2021'de düzenlenen Türk Dili Konuşan Ülkeler İşbirliği Konseyi Devlet Başkanları 8. Zirvesi'nde gözlemcilik ile ilgili kabul edilen tüzükte net bir dil şartı getirildiğini hatırlatan Zorlu, “Gözlemci üyelik için yalnızca Türk dillerinden veya akraba dillerden birini devlet dili veya resmi dil olarak kabul etmiş devletler, TDT'de gözlemcilik statüsü için başvuruda bulunabilir,” dedi.
Zorlu, Ankara Zirvesi'nde Kazakistan Cumhurbaşkanı Tokayev'in dile getirdiği bu modele göre, üye ülkelerin onay vereceği üçüncü bir ülke ile Dışişleri Bakanları ya da Devlet Başkanları düzeyinde üst düzey bir toplantı gerçekleştirilmesinin tüm üye devletlerin ortak kararı ile mümkün olabileceğini bildirdi.
Tokayev tarafından dile getirilen TDT Plus iş birliği modelinin üçüncü ülkelerle esnek bir iş birliği zemini hedeflediğini aktaran Zorlu, “Bu tür bir talebin gündeme gelmesi halinde, konu tüm üye devletlerin onayıyla değerlendirilecektir,” diye ekledi.
