Tıp dergisi The Lancet tarafından yayımlanan 2026 Geri Sayım raporu, iklim değişikliğinin sağlığımız üzerindeki artan risklerini ortaya koydu.
Raporda, 2015 Paris İklim Anlaşması'ndan bu yana kaydedilen ilerlemelere rağmen iklim kaynaklı sağlık risklerinin hız kazandığı belirtiliyor.
Son on yılda küresel ölçekte iklim krizinin etkilerinin tırmanışa geçtiği vurgulanarak, “küresel bir sağlık acil durumu” ilan edilmesi çağrısı yapıldı.
University College London öncülüğünde ve Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) işbirliğinde 100'den fazla kurumdan 146 araştırmacının katılımıyla hazırlanan raporda çarpıcı veriler yer aldı.
Raporda, 2016‑2023 döneminde dünya genelinde aşırı sıcakların her yıl ortalama 540 binden fazla ölüme yol açtığı ve bu ölümlerin yüzde 68'inin doğrudan iklim değişikliğinden kaynaklandığı tahmin edildi.
Sadece 2023'te aşırı sıcaklarla ilişkilendirilen can kaybının yaklaşık 710 bine ulaştığı ve bu ölümlerin yüzde 71'inden fazlasının iklim değişikliğinin etkilerinden kaynaklandığı ortaya konuldu.
Rapor, siyasi otoritelerin sağlığın korunmasına öncelik vermesi ve gerekli mali kaynakları sağlaması gerektiğini vurgularken, sağlık koruma gereksinimleri ile buna ayrılan fonlar arasında büyük uçurum bulunduğunu belirtti.
Raporda, aşırı sıcakların yol açtığı iş gücü ve üretim kaybı nedeniyle 2025'te dünya genelinde 1 trilyon dolardan fazla potansiyel gelir kaybı yaşandığı hesaplandı.
2025'te yeryüzündeki karasal alanların yarısından fazlasının en az 1 ay boyunca şiddetli kuraklığa maruz kaldığı kaydedildi.
Küresel temiz enerji yatırımlarının 2025'te 2,1 trilyon dolara ulaştığına dikkat çeken raporda, bu olumlu gelişmeye rağmen fosil yakıtların küresel enerji arzının yüzde 80'inden fazlasını karşılamaya devam ettiği belirtildi.
Raporda araştırmacılar, uluslararası kurumlara ve hükümetlere “iklim kaynaklı sağlık risklerine öncelik verilmesi, karbon emisyonlarının azaltılmasının hızlandırılması ve küresel işbirliğinin güçlendirilmesi” çağrısında bulundu.
Lancet Geri Sayım Yürütücü Direktörü Marina Romanello, bulguların net olduğunu belirterek, “İklim değişikliğinin sağlığa verdiği zararlar, dünyanın bunlara karşı geliştirdiği önlemlerden çok daha hızlı büyüyor, hatta birçok alanda ivme kazanıyor. Bu durum, kademeli bir kötüleşme değil, küresel bir sağlık acil durumu olarak kabul edilmesi gereken köklü bir değişimdir” dedi.
Raporun, son aylarda DSÖ'ye iklim krizi nedeniyle bir “sağlık acil durumu” ilan etmesi yönündeki çağrıların artmasının ardından gelmesi dikkat çekti.
