MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, “100 İl, 1000 İlçe” hedefiyle Türkiye'nin idari yapısında değişiklik ihtimalini yeniden gündeme taşıdı. Projenin hayata geçirilmesi halinde il sayısının 81'den 100'e çıkarılması ve 19 ilçenin il statüsüne kavuşması öngörülüyor. Bahçeli'nin açıklamalarıyla birlikte hangi ilçelerin il olabileceği ve yeni idari düzenlemenin nasıl şekilleneceği merak konusu oldu.
Türkiye'de il sayısını 81'den 100'e çıkaracak ve 19 ilçeye il statüsü kazandıracak yasal düzenleme hazırlığı siyasetin ana gündemi haline geldi. Bu adımın TBMM'de yasalaşması halinde, en son 1999 yılında Düzce'nin il yapılmasıyla dondurulan Türkiye haritası 27 yıl aradan sonra ilk kez yeniden çizilecek.
Bir ilçenin il statüsüne geçmesi, o yerleşim yerindeki kamu teşkilatlanmasını müstakil hale getirecek. Yeni teşkil edilecek her kente vali atanacak ve doğrudan valiliğe bağlı il müdürlükleri kurulacak. Emniyet, jandarma, sağlık, millî eğitim ve adalet teşkilatları il düzeyinde baştan sona yapılandırılacak. Bu dönüşüm sayesinde ilgili bölgelere doğrudan kamu yatırımı, altyapı hizmeti ve yeni istihdam alanları aktarılacak.
İdari değişim siyasi temsil dengelerine de doğrudan yansıyacak. Her il müstakil bir seçim çevresi kabul edildiği ve her ile en az bir milletvekilliği kontenjanı tanındığı için, TBMM'deki 600 sandalyenin illere göre dağılımı baştan hesaplanacak. Aynı zamanda yeni il statüsü kazanan merkezler, genel bütçe vergi gelirlerinden doğrudan il payı almaya başlayacak.
Nüfus büyüklüğü, gelişmişlik düzeyi, ekonomik hacmi ve bağlı bulunduğu il merkezine olan uzaklığıyla il olmaya en yakın adaylar arasında şu ilçeler öne çıkıyor: Alanya ve Manavgat (Antalya), Bandırma ve Edremit (Balıkesir), Fethiye (Muğla), Nazilli (Aydın), Polatlı (Ankara), Çorlu (Tekirdağ), Lüleburgaz (Kırklareli), İskenderun (Hatay), Ünye (Ordu), Elbistan (Kahramanmaraş), Siverek (Şanlıurfa), Kahta (Adıyaman), Ergani (Diyarbakır), Midyat (Mardin), Cizre (Şırnak), Erciş (Van), Yüksekova (Hakkari).
Aday sayısının belirlenen 19 kontenjanını aşması nedeniyle bazı ilçelerin ilk etapta listenin dışında kalması bekleniyor. Antalya ve Balıkesir'den ikişer ilçenin masada bulunması bu bölgelerin sınırlarında kapsamlı bir değişime işaret ederken, iki ayrı Ereğli ilçesinin eş zamanlı listeye girmesi halinde resmi adlandırma prosedürünün nasıl çözüleceği de tartışılan konular arasında yer alıyor.
Türkgün gazetesinde yer alan haberde ve daha önce kamuoyuna yansıyan idari ölçütler, dönüşüm için belirlenen temel kriterleri ortaya koyuyor. Bir ilçenin il yapılabilmesi için en az 100 bin nüfusa sahip olması ve bağlı bulunduğu il merkezine en az 30 kilometre mesafede yer alması şart koşuluyor. Bunun yanı sıra şehirleşme hızı, ulaşım altyapısı, hinterlant kapasitesi, ekonomik çeşitlilik ve eğitim göstergelerini kapsayan toplam 8 ayrı başlıkta resmi inceleme yürütülüyor. Anayasa gereği il kurulması yalnızca kanunla mümkün olduğu için, belirlenen ilçelerin tescili TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilecek yasa teklifine bağlı bulunuyor.
Yeni illerin kuruluşuyla birlikte Türkiye'deki plaka kodlama sistemi de büyütülecek. Hâlihazırda 01 Adana ile başlayıp 81 Düzce ile sonlanan plaka sisteminde mevcut 81 ilin numarası sabit kalacak; yeni illere 82'den başlayarak 100'e kadar uzanan yeni kodlar tanımlanacak.
.jpg?format=webp&width=1200&height=630)
