MSCI, Borsa İstanbul'da fonlar üzerinden yapılan koordineli işlemler ve fiili dolaşımdaki şaibeler nedeniyle Türkiye'nin gelişmekte olan piyasa statüsünü kaybederek 2. alt klasmana düşürüleceğini bildirdi. Uyarı sonrası Borsa İstanbul, dün yüzde 3'e yaklaşan bir değer kaybı yaşadı.
Yurt içinde yüz binlerce yatırımcının mağdur olduğu fon krizi, yurt dışında da Türkiye'nin güven kaybına yol açtı. MSCI, Borsa İstanbul'daki hisselerde fonlar üzerinden yapılan koordineli işlemler ve dolaşımdaki şaibelerle ilgili ciddi endişelerini dile getirerek, Türkiye'nin gelişmekte olan piyasa statüsünden sınır piyasa veya bağımsız piyasa statüsüne geçişinin değerlendirileceğini belirtti.
Ekonomistler, geçen yıldan bu yana yapılan tüm uyarılara rağmen denetleyici kurumların yönetimini eleştirdi. MSCI, bazı küçük ölçekli halka açık şirketlerle yakın ilişkili fonların gerçekleştirebileceği olası koordineli işlemlere ilişkin endişelerini vurguladı. Bu tür işlemlerin hisse senetlerinin serbest dolaşım oranlarına olumsuz etkisi olabileceği ifade edildi.
Ekonomist Emre Şirin, MSCI'nın “sopayı gösterdi” açıklamasını eleştirerek, “Manipülasyon sıradanlaştı, yabancı yatırımcıyı kaçırdınız, yerliye oyun oynattınız” dedi. Finansal Piyasalar Uzmanı İris Cibre ise MSCI uyarılarını “oldukça sert” olarak nitelendirerek, “Manipülatörden göz yuman denetleyici ve düzenleyiciye kadar tamamı en sert cezaları almalı” ifadelerini kullandı.
Ekonomist Deniz Eresen, statü düşüşünün Türkiye'ye etkilerini “uluslararası endeksleri takip eden fonların Türk hisselerinde satış yapmasına neden olabilir. Bu durumda Borsa İstanbul'da değer kayıplarını hızlandırabilir, döviz üzerinde baskı oluşturabilir ve şirketlerin finansmana erişimini zorlaştırabilir” şeklinde yorumladı.
MSCI'nın uyarıları, Endonezya'da da benzer bir durumun ortaya çıkmasına yol açtı. Endonezya, MSCI tarafından ‘gelişmekte olan piyasa'dan bağımsız piyasa statüsüne indirilmek üzere istişare başlattı. Bu süreçte Asya borsası, 1998'deki Asya Finans Krizi'nden sonra en büyük kaybı yaşadı ve bu yıl yüzde 40'lık düşüşle dünyanın en kötü performans gösteren borsası unvanına sahip oldu.
Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, dün günü yüzde 2.89'luk düşüşle 11 bin 721 puandan kapattı. MSCI'nın yeni uyarısının ardından BIST 100 endeksi, dolar bazında 235 dolara inerek Haziran 2025'ten bu yana en düşük seviyeyi gördü. Fon krizi nedeniyle para kaybeden 6.6 milyon yatırımcının portföyü biraz daha eridi. Borsa İstanbul'daki şirketlerin piyasa değeri, son bir ayda yaklaşık 82 milyar dolarlık düşüşle 305 milyar dolara indi.
Analist Kürşad Bucak, MSCI'nın haklı olduğunu belirterek “Fon rehberi yeterli gelmemiş. Manipülasyon yapılamayacak şekilde Sermaye Piyasası Kanunu düzenlenmeli” önerisinde bulundu.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, MSCI uyarısından sonra fon rehberi düzenlemesini hatırlatarak “Fonların koordineli işlemleri dahil sermaye piyasası suçlarıyla mücadeleyi güçlendirecek yasal düzenlemeleri 2027 yılı başına kadar tamamlamayı planlıyoruz” bilgisini verdi.
