Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütünün (OECD) 8 Ekim'de yayımladığı araştırma, dünya genelinde yabancı sermayeye yönelik kuralların ülkeden ülkeye farklılaştığını ortaya koydu. Toplam 106 ekonominin incelendiği çalışmada, 2025 yılında 11 ülkenin yabancı yatırım kısıtlamalarına ilişkin endeks puanı değişti. Bazı ülkeler yatırım çekebilmek için engelleri azaltırken bazıları yerli şirketlerini ve stratejik sektörlerini korumak amacıyla yeni şartlar getirdi.
OECD'nin Doğrudan Yabancı Yatırım Düzenleyici Kısıtlayıcılık Endeksi, 2025 sonunda yürürlükte bulunan kuralları karşılaştırıyor. Sonuçlara göre 106 ekonominin 95'inde endeks puanı değişmedi. Yedi ülkede yabancı yatırımın önündeki engeller azalırken dört ülkede kısıtlamalar arttı. Bu sonuç, ülkelerin büyük bölümünün mevcut düzenlemelerini koruduğunu gösteriyor. Ancak puanın değişmemesi, yatırım koşullarının bütün yönleriyle aynı kaldığı anlamına gelmiyor.
Türkiye, 2024 ile 2025 arasında yabancı yatırım kısıtlayıcılık endeksi puanı değişmeyen 95 ekonomi arasında bulunuyor. OECD'nin değişiklik kaydedilen 11 ülke listesinde Türkiye yer almıyor. Bu sonuç, Türkiye'nin yatırım ortamında iyileşme ya da kötüleşme yaşanmadığını tek başına kanıtlamıyor. Endeks yalnızca yabancı yatırımcıya uygulanan belirli yasal engelleri ölçüyor. Enflasyon, finansman maliyetleri, hukuki öngörülebilirlik ve yatırımcı güveni gibi diğer unsurlar hesaplamaya dahil edilmiyor.
Yabancı sermayeye yönelik bazı engelleri hafifleten ülkeler Cezayir, Arjantin, Hindistan, Filipinler, Suudi Arabistan, Tanzanya ve Vietnam oldu. Bu ülkelerde yapılan düzenlemeler farklı sektörleri kapsıyor. Bankacılık, sigortacılık, madencilik ve gayrimenkul alanlarında yabancı yatırımcılara yeni imkânlar tanındı. Ancak düzenlemeler bütün sektörlerin tamamen serbestleştirildiği anlamına gelmiyor. Bazı ülkeler yatırım sınırlarını yükseltirken yerli ortaklık ve izin şartlarını korumaya devam ediyor.
Suudi Arabistan, yabancı yatırımlarda genel olarak uygulanan takdire bağlı lisans sisteminden kayıt esaslı bir sisteme geçti. Böylece birçok faaliyet alanında yatırım yapmak isteyen yabancı şirketlerin piyasaya giriş prosedürü basitleştirildi. Ancak önceden izin gerektiren faaliyetler tamamen kaldırılmadı. Belirli sektörlerde onay ve kısıtlama uygulamaları devam ediyor. OECD, bu değişikliği yabancı yatırım üzerindeki genel düzenleyici engellerin azaltılması yönünde bir adım olarak değerlendiriyor.
Hindistan, yabancı sermayeli sigorta şirketlerinin yönetim kadrolarına ilişkin vatandaşlık ve ikamet şartlarında değişikliğe gitti. Yeni düzenlemeyle yönetim kurulu üyelerinin ve üst düzey yöneticilerin çoğunluğunun Hindistan'da ikamet eden Hint vatandaşı olması zorunluluğu kaldırıldı. Ancak genel müdür, yönetici direktör veya yönetim kurulu başkanı pozisyonlarından en az birinin bu şartı karşılaması gerekiyor.
