Sırbistan halkı, ülkenin geleceğine dair bir referandum olarak nitelendirilen erken genel seçim için sandık başına gitti. Popülist lider Aleksandar Vučić'in 12 yıllık iktidarına yönelik en büyük tehdit, son iki yıldır süren öğrenci hareketinden doğdu.
Ülkedeki 250 sandalyeli parlamento için oylama yerel saatle 07.00'de başladı ve 20.00'de sona erecek. Kayıtlı seçmen sayısı 6,45 milyon olan ülkede, 18 yaşından büyük herkes oy kullanabiliyor. Seçimde 18 liste yer alırken, bunlardan yalnızca yedi tanesi 250 aday çıkarabiliyor. Milletvekilleri, oyların %3'ünden fazlasını alan listelerin aldığı desteğe göre seçiliyor.
Muhalefet partilerinden birkaçı, öğrenci hareketinden ortaya çıkan Öğrenci Listesi lehine adaylıktan çekildi. Belirgin bir liderleri bulunmayan ve siyasete alışkın olmayan hareket, Sırbistan genelinde hükümet karşıtı seçmenleri kendine çekiyor. Öğrenci Listesi, Sırp toplumunun her kesiminden adaylar çıkarırken, baş aday olan kardiyolog İlija Srdanović Belgrad'a doğru yürüyen öğrencilere katılarak ülke tarihinin yeniden yazıldığını ifade etti.
Süreç, 1 Kasım 2024'te Sırbistan'ın ikinci büyük şehri Novi Sad'daki tren istasyonunun dışında beton pergolanın çökmesi ve 16 kişinin hayatını kaybetmesiyle başladı. Bu trajedi, ülkedeki yolsuzluk ve ihmalkarlığın sembolü haline geldi. Üniversite kampüslerinde ve sokaklarda adalet talebiyle başlayan haftalık öğrenci protestoları kısa sürede ulusal bir harekete dönüştü ve çiftçiler, aktörler ile yargıçlar dahil toplumun geniş kesimlerine yayıldı. Protestolar sonucunda Vučić tarafından kurulan Sırp İlerleme Partisi'nden bir başbakan birkaç hafta içinde istifa etti.
İki dönem devlet başkanlığı yapan Vučić üçüncü dönem için adaylığını koyamazken, bu kez 2017'de bıraktığı başbakanlığı elde ederek ülke yönetiminde kalmayı amaçlıyor. Sağcı popülist lider, rakiplerinin öğrenci ve profesörlerden ziyade Sırbistan'ı devirmek isteyen büyük güçler olduğu yönündeki iddialarını yinelerken, okulların ve üniversitelerin siyasallaştırılmasına son vermeye söz verdi.
Dış politika üzerine çalışan düşünce kuruluşu Henry Jackson Society'den Helena Ivanov, öğrencilerin geleneksel muhalefet partilerinin başaramadığı bir şekilde kitleleri harekete geçirebildiklerini ve bunun Vučić'in iktidara geldiğinden beri karşılaştığı en büyük zorluk olduğunu belirtti.
