Slovenya Başbakanı Janez Janša, Sırbistan'ın Avrupa Birliği üyelik sürecine Yugoslavya döneminden kalan gizli arşivleri şart koştu. Arşivler teslim edilmediği sürece sürece destek vermeyeceklerini açıklayan Janša'nın çıkışı, AB Genişleme Komiseri Marta Kos hakkındaki iddiaları da yeniden gündeme taşıdı.
Sırbistan'da yeni hükümetin kurulması beklenirken Slovenya Başbakanı Janez Janša, Belgrad yönetimine Avrupa Birliği üyelik süreciyle ilgili bir şart sundu. Janša, Yugoslavya dönemine ait gizli servis ve diğer devlet kurumlarının arşivleri Slovenya'ya teslim edilmediği sürece Sırbistan'ın AB üyelik sürecindeki ilerlemesini desteklemeyeceklerini açıkladı.
Slovenya Başbakanı Janez Janša, Sırbistan seçimlerinin ardından yaptığı açıklamada, yeni yönetimin AB üyelik müzakerelerini hızlandırma yönündeki olası adımlarını memnuniyetle karşılayacaklarını belirtti, ancak Janša, bunun için öncelikle Yugoslavya dönemine ait belgelerin teslim edilmesini istedi.
Janša açıklamasında, Sırbistan, Slovenya ile ilgili olan UDBA, SDV, YPA, ZSNZ ve eski Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti'nin diğer kurumlarına ait tüm arşivleri Slovenya'ya teslim etmedikçe hiçbir ilerlemeye onay vermeyeceğiz ifadelerini kullandı.
Janša'nın bu çıkışı, Avrupa Birliği'nin genişlemeden sorumlu komiseri Marta Kos hakkındaki tartışmaları da yeniden gündeme taşıdı. Janša, daha önce de Kos'u hedef almış ve Yugoslavya dönemindeki gizli servislerle bağlantılı olduğu yönündeki iddiaları gündeme getirmişti.
Janša, açıklamasında Sloven araştırmacı Igor Omerza'nın Marta Kos hakkındaki çalışmalarına da dikkat çekti. Omerza, Sloven arşivlerine dayandırdığı iddialarında Kos'un Yugoslavya dönemindeki gizli servis UDBA ile işbirliği yaptığını öne sürüyor.
Omerza, arşivlerin açılmasının geçmişte yaşananların aydınlatılması açısından önemli olduğunu belirtti. Belgelerin ortaya çıkarılmasıyla gizli servisle bağlantılı kişilerin kimliklerinin daha net anlaşılabileceğini ifade eden Omerza, bu belgelerin de bulunmasının mümkün olduğunu aktardı.
Marta Kos ise son açıklamasında konuya ilişkin bir değerlendirme yapmadı. Bununla birlikte Kos, Yugoslav gizli servisine muhbirlik yaptığı yönündeki suçlamaları daha önce defalarca reddetmişti.
Kos'un Avrupa Birliği Genişleme Komiserliği görevine aday gösterilmesinde etkili olan Svoboda partisinden de konuya ilişkin açıklama geldi. Partinin milletvekili ve sekreteri Matej Grah, arşivlerin açılmasına karşı olmadıklarını belirterek tartışmanın siyasi hesaplaşmaya dönüştürülmesini eleştirdi.
Janša'nın açıklamasının Sırbistan'ın AB üyelik müzakerelerini fiilen durdurup durdurmayacağı da merak konusu oldu. Brüşel muhabiri Peter Žerjavič'e göre, AB üyesi ülkeler üyelik sürecinin farklı aşamalarında kendi koşullarını gündeme getirebiliyor ve Slovenya gerekli koşulların karşılanmadığını ileri sürerek süreci süresiz biçimde engelleyebilir.
