Dünya genelindeki iklimsel faktörler ve jeopolitik gelişmeler, tarım ürünlerinin fiyatları üzerinde belirleyici olmaya devam ediyor. Rusya ile Ukrayna arasında süren savaşta limanların zarar görmesi, küresel kuraklık ve El Nino hava olayının etkisiyle temmuz ayında tarım emtia piyasasında sert hareketler görüldü.

Bu gelişmelerin etkisiyle Chicago Ticaret Borsası'nda kile başına fiyatlar geçen ay buğdayda yüzde 8,5, mısırda yüzde 6,4, soya fasulyesinde yüzde 3,8 ve pirinçte yüzde 5 arttı. Bu dönemde buğdayın kile başına fiyatı 7,1125 dolarla, soya fasulyesinin kile başına fiyatı ise 12,5650 dolarla Mayıs 2024'ten bu yana en yüksek seviyelere ulaştı.

ABD merkezli Intercontinental Exchange'te libre bazında fiyatlar kahvede yüzde 6,2 ve pamukta yüzde 5 artarken, şekerde yüzde 2,6 azaldı. Kakaonun ton başına fiyatı ise yüzde 6,3 yükseliş kaydetti.

El Nino hava olayı kahve fiyatları üzerinde de etkili oldu. Güney Amerika ve Güneydoğu Asya'da hissedilen söz konusu hava olayı nedeniyle kahve fiyatlarındaki yükselişin en büyük sebebi Brezilya ve Vietnam'da hava sıcaklıklarının artması ve yağışların azalması oldu.

Brezilya arabica türü kahvede, Vietnam ise robusta türü kahvede dünyanın en büyük üreticileri ve ihracatçıları konumunda bulunuyor. Bu ülkelerdeki hava sıcaklıklarının yükselmesi kahve ağaçlarının çiçeklenmesini engellerken, çiçeklenmenin azalması rekoltede düşüş yaşanacağı anlamına geliyor.

İklimsel faktörler sebebiyle Hindistan'da pamuk ekim alanlarının azalması pamuk fiyatlarını yukarı yönlü etkiledi. Sincan bölgesini etkisi altına alan aşırı sıcak hava da pamuk fiyatlarındaki artışta rol oynadı.

Kakao piyasası ise Batı Afrika'daki kakao ağaçlarının durumuna ilişkin endişeleri fiyatlamaya başladı. Fildişi Sahili ve Gana'da devam eden şiddetli yağışlar siyah kabuk hastalığı riskini artırarak kakao üretimine dair endişeleri tetikledi.

Şekerde ise küresel şeker arzının bol olacağına yönelik beklentiler, üretim risklerinin önüne geçmeye devam ediyor ve bu durum şeker fiyatlarında düşüşe neden oluyor.

Vadeli işlem ve emtia piyasaları uzmanı Zafer Ergezen, El Nino hava olayına ilişkin risklerin buğday fiyatları üzerinde etkili olduğunu belirtti. El Nino'nun bazı bölgelerde hava sıcaklıklarının mevsim normallerinin üzerine çıkması anlamına geldiğini ifade eden Ergezen, bunun daha az yağışlı bir havaya işaret ettiğini kaydetti.

Ergezen, bu hava olayının Güney Amerika, Güneydoğu Asya ve Avustralya'da üretim konusunda endişelere yol açtığını dile getirdi. Avustralya, ABD, Fransa ve Almanya'nın buğday üretiminde önemli ülkeler olduğunu belirten Ergezen, bu ülkelerde son dönemde hava sıcaklıklarının çok yüksek olduğunu vurguladı.

Bu durumun buğday piyasasında endişelere yol açtığını aktaran Ergezen, üretim tahminlerinin aşağı yönlü revize edildiğini ve bunun da buğday fiyatlarında yükselişe neden olduğunu ifade etti. Ergezen, El Nino etkisinin 2027 Şubat dönemine kadar devam etmesinin beklendiğini sözlerine ekledi.

ABD merkezli Round Lakes Commodities'in Kurucu Ortağı Tore Alden ise buğday piyasasını güçlü talebin desteklediğini belirtti. Genel olarak hava koşullarının elverişli olmasına rağmen ABD'nin bazı bölgelerinde son bir ayda ortalamanın üzerinde sıcak havaların görülmesinin buğday veriminde düşüş olasılığını artırdığını ifade eden Alden, kurumsal yatırımcıların enerji ve ulaşım maliyetlerindeki artıştan korunmak amacıyla emtia piyasasına yönelmesinin de buğdaydaki fiyat artışlarına katkıda bulunduğunu kaydetti.