Türkiye ile Özbekistan arasında ticaretin geliştirilmesi, gümrük işlemlerinde bilgi paylaşımı, sosyal güvenlik alanında işbirliği ve iş dünyasının desteklenmesine yönelik imzalanan 5 anlaşma, iki ülke arasındaki ekonomik ilişkilerin derinleştirilmesine ve yeni işbirliği alanlarının geliştirilmesine katkı sağlaması bekleniyor.

Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev'in görüşmesinin ardından iki ülke arasında ticaretin geliştirilmesi, gümrük işlemlerinde bilgi paylaşımı, sosyal güvenlik alanında işbirliği ve iş dünyasının desteklenmesine yönelik anlaşmalara imza atıldı.

İmzalanan anlaşmalar kapsamında, karşılıklı pazar erişim imkanlarının artırılması, ticaret süreçlerinin hızlandırılması ve iş dünyasına yönelik yeni kurumsal işbirliği mekanizmalarının oluşturulması hedefleniyor. Sosyal güvenlik alanındaki düzenlemelerin ise iki ülke vatandaşlarının sosyal haklarının korunmasına yönelik işbirliğini güçlendirmesi öngörülüyor.

Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verilerinden derlenen bilgilere göre, Türkiye'nin Özbekistan'a ihracatı ocak‑eylül döneminde 1 milyar 107,5 milyon dolarlık seviyeye ulaştı. Bu dönemde Özbekistan'a en fazla ihracat 309,4 milyon dolarla kimyasal maddeler ve mamulleri sektöründe gerçekleşirken, hazır giyim ve konfeksiyon ile hububat sektörleri ihracattaki artışlarıyla öne çıktı.

İki ülke arasında geçen yıl 3,1 milyar dolar olarak gerçekleşen ticaret hacminin ilk aşamada 5 milyar dolara, orta vadede ise 10 milyar dolara çıkarılması hedefleniyor. Bu kapsamda sanayi, enerji, ulaştırma, lojistik, tarım ve tekstil başta olmak üzere çeşitli sektörlerde karşılıklı yatırımların artırılması ve ortak projelerin geliştirilmesi öngörülüyor.

Özbekistan'daki Türk yatırımlarının toplam büyüklüğü 8 milyar doları aştı. Türkiye, 2024 ve 2025 yıllarında ülkeye en fazla yatırım yapan üçüncü ülke oldu. Ülkede 2 bin 200'ü aşkın Türk sermayeli şirket faaliyet gösterirken, Türk müteahhitler toplam değeri 9,5 milyar doları aşan 333 proje üstlendi.

İki ülke arasında enerji, sanayi, altyapı ve teknoloji başta olmak üzere çeşitli alanlarda işbirliğinin geliştirilmesi, serbest ve özel ekonomik bölgelerde ortak yatırımların artırılması hedefleniyor.

Bu kapsamda, İş Dünyasının Desteklenmesine Dair Yüksek Düzeyli Konsey'in kurulmasıyla ortak ticaret ve yatırım projelerinin desteklenmesi ve iş dünyası arasındaki kurumsal işbirliğinin güçlendirilmesi amaçlanıyor.

“Türkiye ve Özbekistan ekonomileri birbirini tamamlayan bir yapıya sahip” diyen Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) Türkiye‑Özbekistan İş Konsey'i Başkanı Özgür Onur Özgüven, yaptığı değerlendirmede, Türkiye ile Özbekistan arasındaki ekonomik ve ticari ilişkilerde kaydedilen ilerlemenin verilerle açıkça ortaya konulduğunu söyledi.

Türkiye'nin geçen yıl Özbekistan'a ihracatının 2,05 milyar dolar, bu ülkeden ithalatının ise 1,04 milyar dolar olarak gerçekleştiğini belirten Özgüven, şunları kaydetti: “İkili ticaret hacmimiz, 2016 yılındaki 1,3 milyar dolar seviyesinden 2025 yılında 3,1 milyar dolara yükseldi. Son on yılda ticaretimiz iki katın üzerine çıkarken ekonomik ilişkilerimiz de güçlendi. İki ülkenin cumhurbaşkanlarının belirlediği, ticaret hacmini ilk aşamada 5 milyar dolara, ardından 10 milyar dolara çıkarma hedefi doğrultusunda kurumlarımız ve iş dünyalarımız çalışmalarını sürdürüyor.”

Özgüven, yüksek düzeyli stratejik işbirliği ve karma ekonomik komisyon mekanizmalarının düzenli olarak işletilmesinin de iki ülke arasındaki işbirliğinin farklı alanlarda derinleşmesine katkı sağladığını dile getirerek, şu değerlendirmelerde bulundu: “Türkiye ve Özbekistan ekonomileri birbirini tamamlayan bir yapıya sahip. Türkiye, müteahhitlik, sanayi, tekstil, makine, gıda işleme ve hizmet sektörlerindeki deneyimiyle öne çıkarken Özbekistan, genç nüfusu, doğal kaynakları ve Orta Asya'nın merkezindeki stratejik konumuyla önemli fırsatlar sunuyor. Bu tamamlayıcı yapı, ortak üretim ve yatırım projeleri için güçlü bir zemin oluşturuyor.”

“Orta Koridor'un öneminin artmasıyla birlikte yeni fırsatlar ortaya çıkıyor” diyen Özgür Onur Özgüven, Özbekistan Ticaret ve Sanayi Odası işbirliğinde iş forumları ve ortak toplantılar gerçekleştirdiklerini kaydederek, heyet ziyaretleri ile sektör ve bölge tanıtım toplantıları düzenleyerek, karşılıklı işbirliği fırsatlarını iş dünyası ile buluşturduklarını aktardı.

Kasım ayının ilk haftasında Taşkent'te temaslarda bulunmayı planladıklarını dile getiren Özgüven, şunları ifade etti: “Önümüzdeki dönemde Türkiye‑Özbekistan Karma Ekonomi…”