Yapay zeka ilk kez İsrail seçimlerinde bu kadar belirleyici bir rol oynuyor. Gözlemciler deepfake'lerin ve botların seçmen davranışını yönlendirebileceği uyarısında bulunuyor.
İsrail'de 27 Ekim'de yapılacak genel seçimler öncesinde siyasi partiler, seçmenleri etkilemek için yapay zekayı yoğun biçimde kullanıyor.
Başbakan Benyamin Netanyahu'nun X hesabından paylaşılan 19 saniyelik videoda, başbakanlık için yarışan Gadi Eisenkot, kollarını iki yana açmış ve yüzünde bir gülümsemeyle duruyor. Ağır çekimde, üzerinde İsrail Birliği yazılı tişört bulunan ve oğluna benzeyen bir kişiye doğru çayırda koşuyor. Ancak Eisenkot onun yanından geçip seçimlere katılan Ra'am Partisi'nin lideri ve önde gelen Arap siyasetçilerden Mansur Abbas'a sarılıyor.
Yapay zeka ile oluşturulan video, Netanyahu'nun seçim kampanyasında önemli yer tutan Arap karşıtı duygulara hitap etmek amacıyla hazırlanmış gibi görünüyor.
Kamuoyu yoklamaları, eski Genelkurmay Başkanı olan Eisenkot ile Netanyahu arasında başa baş bir yarışa işaret ediyor.
Bir milyondan fazla kez izlenen video büyük tepki çekti. Eisenkot'un oğlu, 2023 yılında İsrail-Hamas savaşı sırasında hayatını kaybetmişti.
İsrail Açık Üniversitesi bünyesinde 2026 parlamento seçimleri kapsamında yapay zeka içeriklerini izleyen Ze Be AI adlı araştırma projesine göre bu video, Netanyahu'nun Likud Partisi'nin paylaştığı yapay zeka içerikli bin 800'den fazla gönderiden yalnızca biri.
İsrail'de seçmenler, Netanyahu'yu iktidardan uzaklaştırabilecek ya da siyasi hakimiyetini daha da sağlamlaştırabilecek bir seçim için sandık başına gidecek. Siyaset bilimciler şimdiden bunu İsrail'in ilk yapay zeka seçimi olarak nitelendiriyor. Partiler, tartışma çıkarmayı amaçlayan sıra dışı videolar hazırlamaktan seçmenleri otomatik olarak aramaya ve internette botları devreye sokmaya kadar kampanyanın hemen her alanında yapay zekadan yararlanıyor.
İsrail Açık Üniversitesi'ndeki Ze Be AI projesini yöneten medya araştırmacısı Anat Ben-David şu uyarıda bulunuyor:
Seçimden kısa süre önce stratejik bir anda yapay zekanın, seçim sonuçlarını etkileyebilecek bir tartışmayı yönlendirecek biçimde kullanılabileceği senaryolar var.
Ben-David ve araştırma ekibi, Temmuz sonundan bu yana siyasetçilerin sosyal medyada yayımladığı tüm içerikleri takip ediyor. Ekim ortasına kadar Facebook, Instagram, X ve TikTok'ta 44 binden fazla paylaşım incelendi ve bunların yüzde 14'ünden fazlasında bir şekilde yapay zeka kullanıldığı belirlendi.
En yaygın yöntem, yapay zekanın reklamın yalnızca bir bölümünde ya da bazı unsurlarında kullanıldığı hibrit yaklaşım. Yapay zeka; görsellerde, müzikte, altyazılarda, logolarda ya da bütünüyle deepfake olarak hazırlanmış içeriklerde devreye giriyor.
Bazı küçük partiler, oransal olarak en fazla yapay zeka kullananlar arasında. Ancak araştırma ekibinin incelediği içeriklerde toplam yapay zeka kullanımı bakımından Likud açık ara önde. Netanyahu'nun partisini sol kanattaki rakibi Demokratlar, ardından da Eisenkot'un Yashar Partisi izliyor. Ancak bu iki partinin rakamları çok daha düşük.
İsrail Merkez Seçim Komitesi, Temmuz ayında yeni bir kural getirerek seçim kampanyalarında yapay zeka ile oluşturulan veya değiştirilen bütün içeriklerin bu şekilde etiketlenmesini zorunlu hale getirdi. Bunun dışında ise sınırlamalar oldukça az.
Ben-David mevcut düzenlemenin yetersiz olduğu görüşünde:
Bir Yapay Zeka Yasası yok, Dijital Hizmetler Yasası yok ve kişisel verilerin korunmasına ilişkin yasa da çok eski. Bu nedenle Avrupa'da görmenin mümkün olmayacağı yeni yapay zeka kullanım biçimleriyle karşılaşıyorsunuz.
Bu yöntemlerden bazılarını İsrail'in en tanınmış siyasetçileri de kullanıyor.
Demokratlar Partisi lideri Yair Golan, internetteki popüler akımlardan yararlanmaya çalışıyor. Yapay zeka içeriği olarak etiketlenen videolardan birinde Golan bir tavan vantilatörünün altında oturuyor. Pervanenin her dönüşünde üzerindeki kıyafet değişiyor: Önce askerî üniforma, ardından Gazze'deki İsrailli rehinelere gönderme yapan Onları şimdi eve getirin sloganlı bir tişört, son olarak da takım elbise ve kravat.
Maliye Bakanı Bezalel Smotrich'in Eylül ayında yayımladığı bir yapay zeka videosunda ise İsrail Başsavcısı ve Yüksek Mahkeme yargıçları hükümet karşıtı bir protestoda gözaltına alınıyor. Başsavcı Gali Baharav-Miara, iktidar koalisyonuyla sık sık karşı karşıya geliyor.
Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir de Filistinlilerin bir taşıma bandı üzerinde toplama kampını andıran bir yere götürüldüğü yapay zeka üretimi bir video paylaştı. Video büyük tepki çekti. Almanya Dışişleri Bakanlığı görüntüleri tamamen kabul edilemez ve iğrenç olarak nitelendirdi.
Seçim yetkilileri, bazı durumlarda müdahale etmeye hazır olduklarını da gösterdi. Merkez Seçim Komitesi Başkanı Temmuz ayında Smotrich'e, yapay zeka içeriği olduğuna dair etiket taşımayan bir videoyu kaldırma talimatı verdi.
