New York'ta yaşayan sanatçı Alison Kuo, aile tarihini ve diaspora topluluklarını kutlayan performansıyla New Museum'daki sanatçı ikametini tamamlıyor.

Alison Kuo'nun büyükannesi vefat ettikten sonra New York merkezli sanatçı, büyükannesinin Hong Kong'da Kanton opera sanatçısı olduğu dönemde giydiği kostüm sakalı gibi olağanüstü bir nesneyi miras aldı. Cinsiyet rollerinin değiştirilmesinin geleneksel operada yaygın olmasına rağmen general karakterinin genellikle erkeklere ayrıldığını belirten Kuo, büyükannesinin her zaman bir askeri general rolünü canlandırdığını ifade ediyor.

Büyükannesinin tam sahne kıyafeti içindeki fotoğraflarının yanı sıra sakalla ilk kez karşılaştığı yıllardan bu yana Kuo; şarkı söylenişinden sahnelemesine, kostümlerden set tasarımına kadar Kanton operasını inceliyor. Yıllar süren araştırma ve eğitimi, bu hafta sonu (22-24 Ekim) 400 yıllık geleneğe benzersiz bir yaklaşım getiren performansla New Museum'da zirveye ulaşıyor.

Bir parça samana tutuşan alev anlamına gelen A flame latches to a bit of straw 薪火相傳 adını taşıyan bu çalışma, meşaleyi devretmek deyimine benzer bir Çin deyiminden alıyor. Kuo, büyükannesini kanalize ederek general rolünü üstleniyor.

Sahnedeki diğer performans sanatçıları arasında sanatçının kuzeni Anna Kuo, kapı komşusu ve eski go-go dansçısı Mark Bolling, genç performans sanatçısı Mei Brunette ve Queens merkezli dansçı ve tekstil sanatçısı Annika Cheng yer alıyor. Ayrıca sahnede geleneksel Çin çalgılarını çalan yerel müzisyenler ile Manhattan'ın Chinatown bölgesinde düzenli olarak sahne alan MeeMee Chin, Wai Wah Law ve Ying Ying Zhu adlı üç Kanton opera sanatçısı da bulunuyor.

Hikâye, Kuo kuzenlerinin büyükannelerinin fotoğraflarını inceleyip sakalına hayran kalmalarıyla başlıyor ve ardından Kanton operasının dünyasına uzanıyor. Performans; yalnızca oyuncu kadrosunda değil, aynı zamanda müzikte, sahnelemede ve görsel bileşenlerde de temsil edilen geleneksel ve çağdaş kültürlerin bir birleşimini sunuyor. Setlerin ve bazı kostümlerin tasarımını bizzat yapan Kuo, diğer kostümleri ise yerel Kanton opera sanatçılarından ödünç aldı ve hatta büyükannesinin eski elbiselerinden birkaçını kullandı.

Kuo bu performans üzerinde bir yıldan uzun süredir çalışsa da bu çalışma ortaklaşa yürütülen bir çabanın ürünüdür. Cheng bazı kostümlerin tasarlanmasına yardımcı olurken provalar sırasında tüm kadro doğaçlama yapmaya ve geri bildirimde bulunmaya teşvik edilerek nihai sonucun şekillenmesine katkıda bulundu.

Sanatçı ve toplum örgütçüsü olarak Kuo'nun çalışmaları her zaman gerek kendi ailesinin gerekse başkalarının Asyalı Amerikalı deneyimine özel bir odaklanarak iş birliğine dayandı. Asyalı Amerikalı kadınlar tarafından kaleme alınan çok sayıda anı kitabı ile Qing hanedanlığının son döneminde yaşananlar hakkındaki kitapları okuduğunu belirten Kuo, Çin'in son imparatorluk hanedanlığının 1912 yılındaki çöküşünün onlarca yıl süren göç ve yerinden edilme dalgasının başlangıcı olduğunu ve günümüzde de varlığını sürdüren zengin diaspora topluluklarını yarattığını vurguluyor.

Brooklyn'de yaşamasına rağmen sık sık Manhattan'ın Chinatown bölgesinde bulunan Kuo, Chinatown'ın en eski faal dükkânında temelleri atılan ve 2016 yılında kurulan bir sanat ve soylulaştırma karşıtı kuruluş olan W.O.W. Project'in ilk etkinliklerinden birine katıldığını hatırlıyor. Buradan itibaren sürece dahil olmaya başladığını belirten sanatçı, yıllar içinde W.O.W. Project aracılığıyla pek çok değerli bağlantı kurdu ve hatta buradaki Kanton operası atölyelerine katıldı; öğretmenlerinden bazıları da bu hafta sonu sahnede kendisine eşlik ediyor.

International Studio & Curatorial Program'da tam zamanlı olarak sanatçı ikamet programlarını yönetirken 2021 yılında Chinatown merkezli bir Asyalı Amerikalı öz savunma ve destek grubu olan Sisters in Self-Defense'ın kurucu ortakları arasında yer alan Kuo, bu girişimi yazar Ava Chin ile birlikte hayata geçirdi; Ava Chin'in kızı Mei Brunette de Kuo'nun performansında yer alıyor.

Chinatown ile olan güçlü bağı göz önüne alındığında birkaç blok ötedeki New Museum'da misafir sanatçı olmaktan büyük heyecan duyan Kuo, haziran ayından bu yana müzenin altıncı katındaki 730 metrekarelik bir stüdyo alanında çalışmalarını sürdürüyor. Çalışmalarını burada yürütmenin yanı sıra araştırma materyalleri ve aile yadigarlandırma eşyalarıyla dolu kitaplıklar getiren sanatçı, dev bir pencereye bakan bir kanepe yerleştirerek sık sık insanları bu mekâna davet ediyor.

Mahallede arkadaşlara sahip olmanın harika olduğunu dile getiren Kuo, stüdyoda Mahjong partileri bile düzenlediklerini ifade ediyor. Chinatown'daki bir okulda sanat dersleri verilmesine yardımcı olan sanatçı, küçük öğrencilerini de sergiyi görmeleri için stüdyoya davet ettiğini ve öğrencilerin kendisinin ünlü bir sanatçı olup olmadığını sorduklarını belirtiyor. Daha önce Brooklyn'deki stüdyosunu kendisi gibi sanatçı olan eşiyle paylaşan Kuo, Chinatown'da olması gerektiğini anladığını söylüyor.

A flame latches to a bit of straw 薪火相傳 adlı çalışmanın sonunda kendisinin canlandırdığı karakterde bir dönüşüm gerçekleştiğini belirten Kuo, daha özgüvenli hissettiğini ifade ediyor.