Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, 14 Kasım UNESCO Uluslararası Kültür Varlığı Kaçakçılığıyla Mücadele Günü kapsamında sosyal medya hesabından yayımladığı mesajda, Anadolu'nun binlerce yıllık kültürel mirasının korunmasının önemini vurguladı.
Ersoy, kaçak kazıların eserleri ait oldukları bağlamdan kopardığını ve geçmişi anlamamızı sağlayan bilimsel bilgileri geri dönülmez biçimde yok ettiğini belirtti. “Bu toprakların binlerce yıllık bir hikayesi var. Her kültür varlığı, bu hikayenin eşsiz bir parçası,” diyerek, kültürel mirasın korunmasının herkesin ortak sorumluluğu olduğunu ifade etti.
Türkiye'nin kültür varlığı kaçakçılığıyla mücadelesinde 2002‑2026 yılları arasında yurt dışından getirilen eser sayısının 13 574'e ulaştığını, yalnızca 2026 yılında ise 126 kültür varlığının ülkemize kazandırıldığını açıkladı. Bakanlık, uluslararası iş birlikleri, bilimsel çalışmalar ve dünya genelindeki müzayede ve galeri sitelerini takip eden yazılım sistemiyle kültür varlıklarının izini sürüyor.
Ersoy, “Güvenlik güçlerimiz, gümrük teşkilatımız ve adli makamlarımızla iş birliği içinde kültür varlığı kaçakçılığıyla mücadele ediyoruz. Diplomasi, bilimsel çalışmalar ve uluslararası iş birlikleriyle eserlerimizin ait oldukları topraklara dönmesini sağlıyoruz,” diyerek, vatandaşları bu mücadeleye destek vermeye davet etti.
ABD'den iadesi sağlanan 100 kültür varlığının Türkiye'ye kazandırıldığı da bildirildi. İade edilen eserler arasında Tokat Horoztepe kökenli 40 Erken Tunç Çağı eseri, Burdur Düver kökenli 44 Arkaik Dönem eseri ve Aphrodisias antik kentinden bir portre yer aldı. İstanbul Arkeoloji Müzelerinde düzenlenen programla kamuoyuna tanıtılan eserlerin iadesinde bilimsel araştırmalar, arşiv belgeleri ve uluslararası adli iş birlikleri belirleyici rol oynadı.
Bakanlık, kültür varlığı kaçakçılığına karşı teknolojik imkanlardan da yararlanıyor. Geçtiğimiz dönemde devreye alınan yazılım sistemiyle, dünya genelindeki müzayede ve galeri internet sitelerinde satışa sunulan, Türkiye'den yasa dışı yollarla çıkarılmış kültür varlıkları takip ediliyor. Şüpheli kayıtlar sistem üzerinden tespit edilip arşivlenerek uzmanların incelemesine sunuluyor.
