Peru'da And Dağları'nın altından açılan 19,3 kilometre uzunluğundaki devasa tünel, Huancabamba Nehri'nin sularını Pasifik kıyısındaki kurak topraklara ulaştırıyor. Güney Amerika'nın en büyük su altyapı yatırımlarından biri olarak kabul edilen Olmos Projesi, bölgedeki tarımsal üretimi artırarak binlerce hektarlık alanı suya kavuşturdu.
Projenin kökleri 20. yüzyılın başlarına kadar uzanırken, asıl hareketlilik 2004 yılında sistemin imtiyaz haklarının verilmesiyle başladı. Lambayeque bölgesindeki tarım faaliyetlerini canlandırmak amacıyla tasarlanan sistem, 20 Aralık 2011'de tamamlanan Transandino Tüneli ile hayata geçirildi. İnşaat sürecinde 320 metre uzunluğunda ve 1.000 ton ağırlığındaki tünel açma makineleri kullanıldı. Limon Barajı'nda depolanan sular, modern sulama ağlarıyla yaban mersini, avokado ve kuşkonmaz gibi ihracat değeri yüksek ürünlerin yetiştirilmesine olanak tanıdı.
Sistem, 2014 yılında faaliyete geçerek toplam 43.500 hektarlık arazinin sulanmasını sağladı ve bölgedeki ekonomik yatırımları hızlandırdı. Ancak projenin başarısı beraberinde bazı zorlukları da getirdi. Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü (OECD), arazi erişimi ve sosyal çıkarların dengelenmesi konusunda uyarıda bulunurken, teknik altyapıda da sorunlar baş gösterdi.
Günümüzde Limon Barajı'nda biriken tortu miktarı, su aktarım sisteminin sürekliliğini tehdit eden bir risk haline geldi. 2025 yılında yetkililer tarafından yapılan uyarının ardından Peru Hükümeti, su akışının devamlılığını güvence altına almak amacıyla tesisin işletmesini geçici olarak devraldı.
