Türkiye'de elektrik üretiminde doğal gazın payı 2026'nın ilk dokuz ayında yüzde 11'in altına indi. 2021'de yüzde 32 olan paydaki sert düşüş, yüksek gaz maliyetlerinin ve alternatif enerji kaynaklarının etkisini ortaya koydu.
Türkiye'de elektrik üretiminde doğal gazın ağırlığı son yılların en düşük seviyelerinden birine geriledi. Uluslararası enerji verilerine dayanan değerlendirmeye göre, 2026'nın ocak-eylül döneminde doğal gazın toplam elektrik üretimindeki payı yüzde 11'in altına indi. Bu oran, doğal gazın elektrik üretiminde yaklaşık yüzde 32 paya sahip olduğu 2021 yılına kıyasla önemli bir değişime işaret ediyor.
Düşüşün arkasında yüksek doğal gaz fiyatları, bölgesel arz sorunları ve elektrik üretiminde farklı kaynakların daha fazla kullanılması bulunuyor. Özellikle Orta Doğu'daki çatışmaların LNG sevkiyatını zorlaştırması, ithal doğal gazla elektrik üretiminin maliyetini artırdı. Türkiye'deki gelişme, İngiltere, Hollanda, Japonya, Güney Kore ve Çin'de görülen benzer eğilimle birlikte değerlendiriliyor.
Türkiye'de doğal gazın elektrik üretimindeki payı 2021 yılında yaklaşık yüzde 32 düzeyindeydi. Aynı yıl doğal gaz santrallerinin üretimi rekor seviyeye ulaşmış, artan elektrik ihtiyacının ilerleyen yıllarda daha fazla gaz tüketimine yol açabileceği değerlendirilmişti. Ancak 2026'nın ilk dokuz ayında payın yüzde 11'in altına gerilemesi, bu beklentilerin önemli ölçüde değiştiğini gösterdi.
Söz konusu oranlar elektrik üretimindeki payı ifade ediyor; Türkiye'nin toplam doğal gaz tüketiminin aynı ölçüde azaldığı anlamına gelmiyor. Konutların ısınması, sanayi üretimi ve diğer kullanım alanları doğal gaz talebini etkilemeye devam ediyor. Ayrıca 2021'in tam yıl ortalamasıyla 2026'nın dokuz aylık verisi karşılaştırıldığından, mevsimsel tüketim farklılıklarının da dikkate alınması gerekiyor.
Aylık üretim verileri, doğal gaz santrallerindeki gerilemenin boyutunu daha açık biçimde ortaya koyuyor. Türkiye, Eylül 2025'te doğal gazdan yaklaşık 6,54 teravatsaat elektrik üretirken Eylül 2026'da bu miktar 2,92 teravatsaate düştü. Böylece yıllık azalış yaklaşık yüzde 55,4'e ulaştı.
Yılın yaz aylarında da benzer bir eğilim görüldü. Doğal gazdan elektrik üretimi temmuzda 3,46, ağustosta ise 4,05 teravatsaat olarak gerçekleşti. Bu değerler, geçen yılın aynı aylarındaki 8 teravatsaati aşan üretimin belirgin biçimde altında kaldı. Veriler, doğal gaz santrallerinin elektrik üretimindeki kullanımının yalnızca bir aya özgü olarak azalmadığını gösteriyor.
Elektrik piyasasında hangi santralin çalışacağı, yakıt maliyeti ve elektrik talebi gibi unsurlardan etkileniyor. İthal doğal gaz fiyatlarının yükselmesi, gaz santrallerinde üretilen elektriğin maliyetini artırırken diğer üretim kaynaklarının rekabet gücünü değiştirebiliyor. Özellikle yenilenebilir enerji santrallerinin üretiminin arttığı dönemlerde, daha yüksek yakıt maliyetine sahip gaz santrallerinin çalışma süresi azalabiliyor.
Orta Doğu'daki çatışmaların LNG piyasasında yarattığı belirsizlik de maliyet baskısını güçlendiren unsurlar arasında bulunuyor. Bununla birlikte doğal gazdan elektrik üretimindeki düşüşün tamamını fiyat artışlarına bağlamak mümkün değil. Yağışlar, hidroelektrik üretimi, rüzgâr ve güneş enerjisinin katkısı ile elektrik talebinin dönemsel seyri de üretim dağılımını belirliyor.
Türkiye'de rüzgâr ve güneş enerjisinin toplam elektrik üretimindeki payı 2025 yılında yüzde 22'ye ulaşmıştı. Aynı yıl rüzgârın payı yüzde 11,1, güneşin payı ise yüzde 10,5 olarak kaydedildi. Özellikle güneş enerjisi üretiminin son iki yılda iki katına çıkması, elektrik sisteminin üretim yapısındaki değişimin önemli göstergelerinden biri oldu.
Yenilenebilir enerji kaynaklarının büyümesi, ithal yakıta dayalı santrallerin üretimdeki ağırlığını azaltma potansiyeli taşıyor. Ancak rüzgâr ve güneşin üretimi hava koşullarına bağlı olduğundan doğal gaz santrallerine duyulan ihtiyaç tamamen ortadan kalkmıyor. Gaz santralleri, yenilenebilir üretimin yetersiz kaldığı saatlerde elektrik sisteminin dengelenmesinde önemli rol oynamayı sürdürüyor.
Doğal gazın elektrik üretimindeki payında yaşanan gerileme yalnızca Türkiye'yle sınırlı değil. Hollanda'da 2026'nın ilk dokuz ayında doğal gazın payı yüzde 32'nin altına düştü. Aynı dönem için 2020'de yaklaşık yüzde 60 olan pay, ülkenin elektrik üretiminde geçirdiği değişimin boyutunu gösteriyor.
İngiltere'de doğal gazın elektrik üretimindeki payı yüzde 29'a gerilerken Japonya'da yüzde 28,4'e indi. Güney Kore'de bu oran yüzde 29'un altında, Çin'de ise yüzde 3,07 seviyesinde gerçekleşti.
