İtalya'nın kuzeydoğusunda, Trieste Karstı'nın yukarısındaki tepelerde bulunan bir mağarada, yaklaşık 7.500 yıl önce avcı-toplayıcıların yaşadığı bir kamp ortaya çıktı.
Mağara, Slovenya sınırına yakın, Volnik olarak da bilinen Lanaro Dağı'nın yakınlarında yer alıyor. Araştırmacılar, dört arazi sezonu boyunca mağaranın tortullarını kazdı ve Geç Mezolitik döneme tarihlenen bir tabakaya ulaştı.
Bu iyi korunmuş katman, Karst bölgesi ve yakınlardaki İstria için alışılmadık bir durumdur. Çoğu alanda doğal tahribat ya da sonraki insan faaliyetleri eski kalıntıları bozmuş olsa da, Tina Jama'da yürütülen kazılar, tarım ve hayvancılık topluluklarının besin elde etme biçimlerini değiştirmeden önce burada yaşamış insanlara dair zengin bir kayıt sunuyor.
Arkeologlar, yamuk biçimli ok uçlarının parçaları, küçük taş parçaları, deniz ve tatlı su kabuklarından yapılmış süs eşyaları ve delinmiş kızıl geyik dişleri gibi günlük yaşama ilişkin kanıtlar buldu. Bu buluntular, insanların farklı su ortamlarıyla bağlantılarını gösteriyor.
Bulunan nesneler arasında, deliği tamamlanmamış büyük bir balta ve 11 cm uzunluğunda, yan tarafında açılmış delik ve merkezinden boydan boya geçen başka bir delik bulunan bir boynuz parçası yer alıyor. Araştırmacılar, bu nesnenin ok saplarını düzleştirmek için kullanılmış olabileceğini düşünüyor.
Mağarayı yaşam alanı olarak kullandıklarına dair kanıtlar da bulundu. Korunaklı bir bölümde bir ocak, girişin yakınında taşlar ve büyük bloklar bir yapı oluşturuyordu. Bu özellikler, buranın belirgin bir düzeni olmayan bir alan yerine, merkezinde bir ateş bulunan, belirli bir düzene göre kurulmuş bir kamp olduğunu gösteriyor.
İlk Neolitik topluluklar, yaklaşık 7.500 yıl önce Dalmaçya ve İstria kıyıları boyunca ilerleyerek Trieste Karstı'na ulaştı. Bu geliş, çiftçi topluluklarının güney İstria'ya ulaşmasından birkaç yüzyıl sonra gerçekleşti. Yerel avcı-toplayıcılar bu değişim dönemini yaşadı fakat arkeologlar onların yaşamlarına ilişkin çok az sayıda açık kanıt bulabildi.
Tina Jama'dan çıkarılan hayvan kemikleri iyi korunmuş durumda ve araştırmacılara insanların hangi yiyecekleri tükettiğini ve hangi hayvanlardan yararlandığını inceleme fırsatı sunuyor. Ekip, hayvancılığın bölgeye yayılması sırasında avcılık ve besin kullanımında meydana gelen değişimleri belirlemek amacıyla bu kalıntıları inceliyor.
Mağaranın tabakaları, aletleri ve kamp düzenine ilişkin buluntular, tarımın yayılmaya başladığı dönemde kuzey Adriyatik bölgesinde yaşayan insanları incelemek için nadir bir fırsat sunuyor. Yapılacak ileri çalışmalar, bu geçiş döneminin tarihindeki bilgi eksikliklerinin giderilmesine yardımcı olacak.
