İtalyan araştırmacılar, Kudüs'teki Kutsal Kabir Kilisesi'nin zemininde yürüttükleri kazılarda, İncil'de İsa'nın gömüldüğü yerle ilgili anlatımlarla örtüşen bir mezarlık alanı ortaya çıkardı. Bulgular, İsa'nın mezarının kilisenin altında bulunduğunu kesin olarak kanıtlamasa da bölgenin tarihsel ve arkeolojik özelliklerine ilişkin yeni veriler sunuyor.
Tanrı'nın varlığı dünya genelinde tartışma konusu olmayı sürdürüyor. Ancak modern tarihçilerin büyük çoğunluğu, Nasıralı İsa'nın MS 1'inci yüzyılda yaşamış tarihsel bir kişi olduğu ve Roma Valisi Pontius Pilatus döneminde çarmıha gerildiği konusunda hemfikir. Dünya genelindeki Hristiyanlar ise Yahudi gezgin vaiz İsa'nın mezarının, Kudüs'teki Kutsal Kabir Kilisesi'nin altında bulunduğuna yüzyıllardır inanıyor.
Kudüs Eski Şehir'deki Hristiyan Mahallesi'nde yer alan Kutsal Kabir Kilisesi, Ortodoks Hristiyanlar tarafından Diriliş Kilisesi olarak da biliniyor. Hristiyanlığın en önemli kutsal mekanlarından biri kabul edilen yapı, İsa'nın çarmıha gerildiği, gömüldüğü ve dirildiğine inanılan yerde inşa edildi. Roma İmparatoru Büyük Konstantin'in emriyle yaptırılan kilisenin ilk yapısı MS 335'te ibadete açıldı.
Kilis'e, farklı Hristiyan mezheplerinin ortak kullanımında olduğu için uzun yıllar boyunca kapsamlı tadilat ve kazı çalışmalarına izin verilmedi. Tarafların uzlaşmaya varmasının ardından 2016'da restorasyon çalışmaları başladı. 2022'de kilisenin zemininde kapsamlı bir restorasyon yapılması planlanırken, çalışmalar ilerledikçe proje geniş çaplı bir arkeolojik kazıya dönüştü ve araştırmacılar kayalara oyulmuş mezarlar buldu.
Kazılarda ortaya çıkarılan bahçe ve tarım izleri büyük önem taşıyor. Yuhanna İncili'nde, İsa'nın çarmıha gerildiği yerin yakınında bir bahçeden söz ediliyor. Roma'daki La Sapienza Üniversitesi'nden kazı ekibinin başındaki arkeolog Francesca Romana Stasolla, bulguları bölgede geçmişte bir mezarlık alanı bulunduğuna işaret eden veriler olarak değerlendiriyor.
Arkeologlar ayrıca, yaklaşık MS 33 yılına tarihlenen zeytin ağacı ve asma izlerine rastladı. Bu tarih, İsa'nın ölümünün geleneksel olarak tarihlendirildiği döneme denk geliyor. Ancak elde edilen bulgular, İsa'nın Kutsal Kabir Kilisesi'nin altında gömüldüğünü bilimsel olarak kanıtlamıyor ve bu yönde kesin bir yazıt bulunmuyor.
