Le Guin ölümünden üç yıl önce okuma alışkanlığı ve seçimleri üzerine yapılan söyleşide çocukluğunda okumayı sökmesinden itibaren kitaplarla tutkulu bir ilişkisi olduğunu söylüyor. Öncelik romanda olmak üzere ilginç bulduğu tüm kitapları okuduğunu anlatıyor. Söz kaçındığı kitaplara gelince açık sözlü davranıyor: “Şimdiki zaman kipiyle yazılmış, sorunlu kentli orta sınıf insanlarını konu alan kurmacalardan kaçınıyorum.”Şu sıralar başucunuzda hangi kitaplar var?-İki Yıl Sekiz Ay 28 Gece (incelemek üzere); Devrimin Kız Kardeşleri (güzel bir derleme; benim de içinde bir öyküm var); Harry Roberts'ın Güzellikte Yürümek adlı kitabı (üzerine düşünmek için).Tüm zamanların en sevdiğiniz romancısı kim?-“Bütün zamanlar” diye bir şey söyleyemem; doğrusu buna inanmıyorum da. Hangi zamandan söz ettiğinize bağlı, değil mi? O sırada Jane Austen okuyorsam en sevdiğim Austen'dır; ama Leo Tolstoy okuyorsam Tolstoy'dur. Yıl 1940 ve Zenci Güzeli'ni okuyorsam Anna Sewell'dır ama yıl 2010 ve Mağara'yı okuyorsam José Saramago'dur.Bugün yazan romancılar, denemeciler, eleştirmenler, gazeteciler ve şairler arasında en iyiler olarak kimleri görüyorsunuz?-Bu sorudan hep kaçınırım; çünkü edebiyat hakkında sanki bir at yarışıymış gibi konuşmaya zorluyor beni. Üçlü Taç şampiyonları mı, yoksa topal kalemler mi? Hayır. Elbette görüşlerim ve çok sevdiğim yazarlar var ama bunları listelemek bana sıkıcı geliyor. Üstelik denesem bile, anmak istediğim insanların en az yarısını mutlaka unutacağımdan eminim.Özellikle hangi türleri okumaktan hoşlanırsınız? Hangilerinden kaçınırsınız?-En çok roman okurum; her tür roman. Ayrıca şiir ve her çeşit kurgu dışı eser okurum. Özellikle bazı bilim dallarıyla ilgili kitaplar, biyografiler, kimi tarih kitapları, Amerika'nın yerli halkları hakkında ya da onlar tarafından yazılmış eserler, Tierra del Fuego üzerine kitaplar ve Darwinci uyum kuramını ele alan çalışmalar ilgimi çeker. Kısacası, bana ilginç bir kitap verin, okurum. Kaçındıklarım mı? Şu sıralar, şimdiki zaman kipiyle yazılmış, sorunlu kentli orta sınıf insanlarını konu alan romanlardan uzak durmaya çalışıyorum. Bu da bazen yeni bir roman bulmayı zorlaştırıyor.Fantastik edebiyatın ilk sırasındaki eser Alis Harikalar DiyarındaFantastik edebiyatın en iyi romanları sizce hangileridir?-Ah, yine “en iyi”. Bir de “tür”. Canımı acıtıyorsunuz! Bunu, “En sevdiğiniz birkaç fantastik eser hangileri?” diye sormuşsunuz gibi kabul edeyim. Burada da “Dirri Testi"ni (Do I Reread It? –Tekrar Okur Muyum?) uyguluyorum.Başlangıç olarak şunları sayabilirim: Alis Harikalar Diyarında, Gormenghast, Taştaki Kılıç, Orman Kitabı ve Yüzüklerin Efendisi.Bilimkurgu alanında en sevdiğiniz eserler hangileri? Öyküler, romanlar ya da filmler?-Dirri Testi, çok severek okuduğum pek çok bilimkurgu eserini eliyor. Yüksek Kaledeki Adam, Kılıçların Yüzüğü, Dreamsnake bu testi geçenler arasında. Sanırım Embassytown da yakında onlara katılacak.Kitaplığınızda görünce insanları şaşırtabilecek hangi kitaplar var?-Bilmiyorum; çünkü insanların ne beklediğini bilmiyorum. Aubrey–Maturin Serisi'nin tüm ciltlerini raflarımda görmek onları şaşırtır mıydı acaba?Bir kitap kulübüne üye misiniz? Üyeyseniz bize biraz anlatır mısınız? Değilseniz, ideal kitap kulübünüz nasıl olurdu?-Üyesiyim!Okumayı seven, zeki insanlardan oluşan bir grup. Eski ya da yeni fark etmeksizin her şeyi okurlar (kurmacaya hafif bir eğilimleri olmakla birlikte) ve okudukları kitaplar üzerine gerçekten çok iyi tartışırlar. Benim kitaplarımdan birini okurlarken beni toplantılarına davet ettiler. Tartışmalarını dinledikten sonra gruba katılabilir miyim, diye ben sordum.Birbirimize normalde hiç okumayacağımız kitapları okutuyoruz. Ben onların bazıları için okudukları ilk bilimkurgu yazarıydım; onlar da beni, başta Colin Thubron olmak üzere çeşitli yazarlarla tanıştırdı.Feminizmle ilgili bazı kitaplar nedeniyle sıkıntı yaşadığım olduEn sevdiğiniz kurmaca kahraman kim?-Sanırım Ged.Çocukken nasıl bir okurdunuz? En sevdiğiniz kitaplar ve yazarlar kimlerdi?-Okumayı öğrenir öğrenmez elime geçen her şeyi okumaya başladım ve bir daha hiç bırakmadım. Ev kitap doluydu; yaşadığım şehir de kütüphanelerle doluydu. Yonca tarlasına düşmüş domuz gibiydim.Bir kitap okuduğunuz için hiç başınız derde girdi mi?-Bazı kitapları okumam yüzünden zaman zaman sıkıntı yaşadım; örneğin 1970'lerde feminizm üzerine okuduklarım nedeniyle. Ama şimdiye kadar herhangi bir kitabı okuduğum için doğrudan cezalandırılmış değilim.Bugün olduğunuz kişi olmanızı sağlayan tek bir kitap seçmeniz gerekse, hangisi olurdu?-Haziran ayında internet sitemde "Hayatımı Değiştiren Bir Kitap” hakkında yazmam istenmesi üzerine bir blog yazısı yayımlamıştım; neden bunu yapamadığımı ve yapmak istemediğimi anlatıyordum. Bugün de yapamam.Başkanın mutlaka okumasını isteyebileceğiniz tek bir kitap seçme hakkınız olsaydı, hangisini seçerdiniz?-Zavallı adam. Ona, Washington, D.C.‘den ve oradaki gürültülü, kendini haklı gören ukalalıktan olabildiğince uzak bir şey okuturdum. Belki Mansfield Park.Edebî bir akşam yemeği veriyorsunuz. Hangi üç yazarı davet ederdiniz?-Ne olur, ne olur, bana sadece Grace Paley ile Bob Nichols'ı bir akşamlığına geri verebilir misiniz?Hayal kırıklığı yaratan, abartılmış ya da düpedüz iyi olmayan: Beğenmeniz gerektiğini düşündüğünüz hâlde beğenmediğiniz bir kitap oldu mu? Yarım bıraktığınız son kitabı hatırlıyor musunuz?-Yarım bıraktığım çok kitap oluyor.Tanıtım yazısı yazmam için sık sık kitap gönderiliyor. Çoğu zaman editörün notu da ekleniyor: Bu yazar kurmacayı yeniden icat etmiş, bu kitap şimdiye kadar yazılmış bütün kitapları (benimkiler de dâhil) gölgede bırakacakmış. Belki bu tür iddialar beklentilerimi gerçekçi olmayan bir düzeye çıkarıyor; belki de sadece canımı sıkıyor.Her neyse, hepsine dürüstçe bir şans veriyorum. Çoğu oldukça kötü çıkıyor ve sonunu getirmiyorum. Sonra birdenbire Kij Johnson ya da Helen Phillips gibi bir yazar çıkıyor karşıma; işte o zaman hayat yeniden güzel oluyor.Film yerine bir eserimin opera olmasını isterdimYazdığınız kitaplar arasında en sevdiğiniz ya da sizin için en anlamlı olan hangisi?-Favorim yok. Ama yeterince ilgi görmediğini düşündüğüm bazı kitaplarıma karşı özel bir şefkat besliyorum; örneğin Searoad, Sesler ve Lavinia.Kendi kitaplarınızdan hangisinin televizyona ya da sinemaya uyarlanmasını en çok isterdiniz?-Onun yerine, lütfen Philip Glass'ın bestelediği bir opera olabilir mi? Hangi kitabımı isterse onu seçsin.Yaşam öykünüzü kimin yazmasını isterdiniz?-Ben zaten ona söyledim.Dönüp dönüp yeniden okuduğunuz kitaplar hangileri?-Bunu keyfî olarak şiirle sınırlayalım; çünkü şimdiye kadar şiirden hiç söz etmedik. Başlangıç olarak A. E. Housman, Percy Bysshe Shelley, W. B. Yeats, Thomas Hardy, Emily Brontë ve Rainer Maria Rilke.Henüz okumamış olmaktan utandığınız kitaplar var mı?-Benim yaşımda artık yapmadığım hiçbir şey beni utandırmıyor. Yalnızca yapmış olduğum bazı şeyler utandırıyor. Ama onlar da çok uzun zaman önceydi.Sırada hangi kitabı okumayı planlıyorsunuz?-Kitaplar!(The NYT, 6 Ağustos 2015)
ÖZEL SÖYLEŞİ
| 10 Temmuz 2026, 00:36
Ursula K. Le Guin / Artık yapmadığım hiçbir şey beni utandırmıyor, sadece yaptığım bazı şeyler utandırıyor
Sanat Türk Haber Merkezi
Yayınlanma: 10 Temmuz 2026, 00:36








