Abric Romani'deki Neandertaller, sığınağını uyku ve ortak yaşam alanlarına bölerek atıklarını ayrı bir yerde topladıkları izlenimini veriyor.
Yeni bir araştırma, bugünkü Barcelona yakınlarında yaşayan Neandertallerin yaşam alanlarını tıpkı modern insanlar gibi düzenlediğini ortaya koyuyor. Evlerine özen gösteren bu homininler, yaşam alanlarını temiz ve düzenli tutmuş, atıklarını ana yaşam alanlarından uzaklaştırmış gibi görünüyor.
Arkeologlar, Neandertallerin ev içi alışkanlıklarını öğrenmek için 110.000 ile 40.000 yıl önce yaşadığı Abric Romani kaya sığınağını inceledi. Araştırmacılar, sığınağın eski sakinlerinin mekânı nasıl kullandığını anlatan iki makale yayımladı.
İlk makalede yazarlar, kaya sığınağının güney kesiminin bir atık alanı olarak kullanılmış olabileceğini bildiriyor. Araştırmacılar burada, eski ocakların konumlarıyla örtüşmeyen küçük kömür yoğunlukları buldu; bu da kömürlerin bilinçli olarak bırakılmış olabileceğini düşündürüyor.
Kuzey kesimde ise çoğu ocak içinde çok daha fazla kömür bulunuyor. Araştırmacılara göre bu dağılım, belirli aralıklarla yapılan ocak temizliği olaylarıyla açıklanabilir ve potansiyel olarak yapıların bakımının yapıldığına işaret edebilir.
Başka bir deyişle, Abric Romani'deki Neandertaller, ocaklarındaki kömürleri kaya sığınağının belirli bir bölümüne süpürerek ocaklarını temiz tutmuş olabilir.
İkinci çalışmada araştırmacılar, ocakların kendilerinin de sığınağı uyku alanlarına ve ortak yaşam alanlarına bölünerek bilinçli olarak düzenlenmiş göründüğünü bildiriyor. Yazarlar, arka duvara yakın ateşlerin, alanın ortasına doğru olanlardan daha küçük olma eğiliminde olduğunu ve genellikle çevrelerinde daha az taş ve kemik kalıntısı bulunduğunu tespit etti.
Yazarlar, duvara yakın bu ocakları uyku alanları olarak yorumlarken, duvardan daha uzaktaki büyük ateşlerin çok daha çeşitli ortak faaliyetler için kullanıldığını düşünüyor. Bu nedenle, Neandertaller için ateş yalnızca bir geçim aracı değil, toplumsal alanı yapılandırmanın ve düzenlemenin merkezi bir unsuruydu.
Araştırmacılara göre yaşam alanlarının bu şekilde bilinçli olarak uyku ve yaşam alanlarına bölünmesi, günümüz avcı-toplayıcılarının kamp alanlarıyla açık benzerlikler gösteriyor ve Neandertaller ile Homo sapiens arasındaki davranışsal benzerliklerin giderek uzayan listesine yeni bir ek getiriyor.
Yazarlar, mekânsal düzenlemenin, iki topluluk arasındaki davranış farklılıklarının daha önce düşünüldüğünden daha az belirgin olduğu bir başka boyut olabileceği sonucuna varıyor.
Makale 1: Merino‑Pelaz, A., Vallverdú, J., Warnitz, L. et al. (2026). Identifying Middle Paleolithic Residential Units Through the Spatial Organization of Combustion Structures at Abric Romaní (Barcelona, Spain). J Paleo Arch 9, 34.
Makale 2: Fernández‑Iriarte, T., Mas, B., Chacón, M.G. et al. (2026). The Use of Space in Neanderthal Campsites: Evidence from Spatial and Taphonomic Analyses of Charcoal Remains from Level Ra of Abric Romaní (Barcelona, Spain). J Paleo Arch 9, 32.
